Profielschaaf loopt niet soepel

[hans81]

Hoi, alweer een vraag over een handgereedschap: dit keer over een profielschaaf die een tweetal bollingen freest. Ik heb hem tweedehands gekocht en na een paar filmpjes over het handmatig slijpen van profielschaafbeitels te hebben bekeken heb ik de beitel geslepen.

Echter, vandaag heb ik de schaaf uitgeprobeerd op een stuk plataan hout, dt ik wil gebruiken voor een inbouwkast. Het gaat om een lengte van 250 cm en ik wil totaal 4 vreticale banen daar in frezen, dus ik moet twee keer met de schaaf naast elkaar over het hout. En dan in totaal 2 houten latten, dus in totaal 4 banen van 250 cm lengte. Het zou dus handig zijn als dat enigszins soepel zou verlopen...

Echter, ik vind dat de schaaf nogal hakt en vastloopt: ik moet aardig wat kracht zetten zodat hij niet regelmatig vastloopt. Zet ik de schaafbeitel zo ondiep mogelijk, na pakt hij het hout niet, maar zet ik hem noodgedwongen iets dieper dan loopt hij snel vast. Ik merk ook dat het hout wat branderig ruikt. De schaaf voelt rondom de vouw van de beitel iets warmer.

Ik vraag mij af, wat er mis gaat? Volgens mij is plataan vrij zacht, dus goed te bewerken hout. Het enige dat ik zelf kan bedenken is dat het mes niet goed geslepen is. Ik heb het daarom nogmaals geslepen, maar het probleem blijft. Opzich ziet het profiel er niet gek uit, redelijk strak, maar wel met subtiele slag als je goed kijkt.

Voor het slijpen heb ik eenmalig de achterkant van de beitel vlak geslepen (ik zie dat veel houtbewerkers de beitel hierbij enkele graden optillen zodat alleen rond de achterzijde van de vouw wordt geslepen om veel werk te voorkomen, maar ik heb hem vanaf de vouw over zo'n 5 a 10 mm vlak geslepen). Daarna heb ik de vouw geslepen met diamantvijltjes van EZE-lap, eerst medium (400), daarna fine (600) en daarna super-fine (1200) voor de 3 rechte delen. De hollingen heb ik met een houten ronde staaf gedaan met hier omheen schuurpapier gewikkeld. Eerst korrel 400, daarna 600 en daarna nog 1200.

Een ander ding dat mij opvalt is dat het gat in de schaaf zool, waar de beitel doorheen steekt, op zijn breedst 5mm is, dat lijkt mij aan de ruime kant.

Hebben jullie misschien nog tips wat te doen en wat er mis gaat?

Ik heb een paar foto's gemaakt, hopelijk verduidelijkt dat nog wat:

 

[ZotVanHout]

mijn nostalgisch gevoelen krijgt het warm bij het zien van deze mooie foto's

helaas is dit niet mijn werk- noch ervaringsgebied

waaraan ik dacht: is er bij het schaven zo iets als met of tegen de draad in schaven ?
bij mijn machinale bewerkingen hou ik dat in het oog

 

[chevy66]

Niet scherp genoeg en of niet de goede slijphoek. Niet genoeg vrijloop.

 

[gpf]

Slijphoek lijkt vrij "steil", begin achterin. Als het profiel er grotendeels in zit, beitel nog een keer wetten. Plataan kan wat kruisdradig of tegendraads hout hebben. Schaaf lijkt voldoende in de was te zitten.

 

[Schaafnerd]

Profiel ziet er wel erg netjes uit. let idd wel goed op de richting van de nerf. Ook altijd vooraan beginnen (van de plank) en dan naar achteren werken. de eerste paar passages met de schaaf zullen heel weinig wegnemen en hoe verder je komt in het profiel des te ‘zwaarder’ het werk wordt.

kan het zijn dat je een Engelse schaaf hebt? Die moet je vaak onder een hoek houden (links/rechts)

wood en shop heeft een aantal mooie videos over “moulding planes” en deze over engelse varianten.

vanaf ongeveer 14:00 meer over hoe te schaven.

 

[0nn0]

Soms werkt het beter om de andere kan op de schaven tegen ipv met.
Daar heb ik geen uitleg voor.

 

[chevy66]

Dat gaat met de meeste profielschaven niet. Dan moet je linkse en rechtse schaven hebben.

 

[Ernest Dubois]

Van foto #1 lijkt het wel als af je van voor naar achter werkt maar misschien niet genoeg. Je wil zo diep in het hout voor je hebben geschaft dat de nerf loopt vooruit af dan wel naar beneden. Maar dit lijk niet het probleem die je voor de hand heb liggen. Verkeerde slijpen lijkt mij meer vanzelfsprekend in dit geval Vooral die vouw.

 

[hans81]

Dank voor alle reacties en hulp!

Ik heb even snel getest door de schaaf 180 graden te draaien en de andere kant op te schaven in hetzelfde spoor, maar eerste indruk is dat dat even slecht gaat.

Ja het klopt dat ik van voor naar achter werk. Ik weet niet of het een engelse schaaf is, maar het is denk ik een center bead plane, hij moet wel rechtop gehouden worden.

Ik zal morgen even rustig het filmpje bekijken, dank daarvoor. En ik zal even uitzoeken wat een goede vouw hoek is, ik meen vaag te herinneren dat Paul Sellers ooit zei dat die hoek niet zo nauw luisterde, maar ik weet niet precies waar de grens ligt en waar deze hoek op zit.

Verder vraag ik mij ook nog af of de klemming van de beitel op het lichaam en de wig belangrijk is. Zo kan ik als ik de beitel hard aandruk, naarvoren toe, onderaan bij de vouw, iets naar voren drukken. Ik heb ook het gevoel dat de beitel, als je met veel kracht doordrukt, wat beweegt (trilt). Weet ik niet zeker, maar ik zal dit ook controleren. Ik ben slechts een beginnend amateur, maar hoop er toch achter te komen, want het lijkt mij een fantastisch gevoel als deze beitel soepel gaat lopen! Het resultaat is zelfs nu al fraai ondachts subtiele slag.

 

[Kor]

De scherpte is moeilijk aan de foto's af te lezen maar de 3 tanden staan in ieder geval steiler (stomper) dan de tussenliggende holtes. En die tanden zijn nu net de delen van de snede die het meeste hout moeten wegnemen.

Idealiter is de vorm op de "korte kant" een 1:1 projectie van de snede, in onderstaande afbeelding verbeeld als halve maantjes.
Hiermee wordt ook het manco zichtbaar: slijp de tanden terug tot ook deze een projectie van de snede vormen, de rode stukken moeten dus worden weggeslepen zonder de snede nog te wijzigen. Dan zullen de tanden een stuk minder in het hout blijven hangen.



Het ronde hoekje linksonder zal ook niet echt meewerken, maar als je ook dat perfect wilt krijgen moet het hele profiel worden bijgewerkt.

 

[John1969]

Werd vroeger door m’n machinale leraar uitgelegd adh een uitslag. Helemaal precies weet ik het niet meer maar hij tekende de doorsnede van de beitel met de slijphoek er naast en haalde de lijnen over op het profiel.
Als het goed is, is de slijphoek 5 graden scherper dan de snijhoek.
Bij een ronddraaiende beitel ( van een frees) moest je nog rekening houden met de snijcirkel van de freeskop.
Hetzelfde heb ik nu met m’n draaigutsen, als de hiel van de vouw uitsteekt, snijdt de guts ( of beitel) niet……
Misschien heb je hier iets aan
Groetjes John

 

[usernaamvergeten]

"

Echter, ik vind dat de schaaf nogal hakt en vastloopt: ik moet aardig wat kracht zetten zodat hij niet regelmatig vastloopt. Zet ik de schaafbeitel zo ondiep mogelijk, na pakt hij het hout niet, maar zet ik hem noodgedwongen iets dieper dan loopt hij snel vast.

"

Ik zou even controleren of de zool van de schaaf wel goed is, zou goed kunnen zijn dat de schaaf over de lengte hol is. Een beetje bol is geen probleem.

 

[hans81]

Dank weer voor de nieuwe reacties!

@Kor als ik het goed begrijp moeten de 3 tanden dus geslepen worden op een minder grote hoek? Momenteel is die hoek, helemaal onderaan bij de vouw, 30 tot 35 graden heb ik net even gemeten. Als ik jouw verhaal dus goed begrijp moet het profiel bij de overgang van vouw naar vlakke achterzijde gelijk zijn aan het profiel op de overgang van vouw naar ruwe, ongeslepen, bovenzijde? Dat vind ik logisch klinken.

In dat geval zou het profiel waar deze op de vlakke achterzijde van de schaaf overgaat (daar waar hij snijdt) dus niet veranderen, ook de tanden niet. Alleen aan de kant van overgang vouw naar ruwe bovenzijde.

Nu moet ik nog even uitzoeken op welke hoek het dan geslepen moet worden; ik slijp meestal op 25 graden. Zou dat bij de beitel ook moeten, of maakt het niet uit?

@usernaamvergeten ik heb de zool op vlakheid in lengterichting gecontroleerd met liniaal, en deze blijkt vlak te zijn.