pen gat verbinding vraag

[hans81]

hoi allemaal,

ik ben een werkbank aan het maken (anarchist workbench: https://blog.lostartpress.com/wp-content/uploads/2020/07/AWB_Consumer_June-2020_v5.1-1.pdf). Ik heb hem uit resthout gemaakt, dus de maten zijn daar op aangepast. De poten zijn daarom 10x12cm i.p.v. de originele maat van 12,5x12,5cm.

Nu past alles perfect tot mijn opluchting. Ik wil nu de bankschroef (leg vise) maken. Echter, nu blijkt, dat de 10 cm brede poot te smal is, omdat de gleuf die ik er in wil maken voor het monteren van de benchcrafted criss-cross gaat overlappen met het gat waar een pen in komt voor de pen-gat verbinding, als ik deze sleuf in het midden van de poot verticaal maak. Ik denk dat het voor de lezer wat lastig te begrijpen is zo a.d.h.v. mijn verhaal, maar het komt er op neer, dat ik de poot ongeveer 2 cm breder wil maken door er een stuk hout tegenaan te lijmen. Hierdoor heb ik meer marge en gaat alles wel passen.

Nu mijn vraag: de poot steekt met het uiteinde in de onderkant van het werkblad, waar dus totaal 4 rechthoekige gaten in zitten voor de 4 poten. Die poten zitten per poot met 2 eikenhouten pennen vast. Nu is de makkelijkste optie om alleen het deel van de poot te verbreden zonder het deel dat in het blad steekt: (dus niet de "tenon" verbreden, ik weet niet, hoe dit deel in het Nederlands heet, "pen"?) want dan hoef ik het gat in het blad niet ook ongeveer 2 cm groter te maken. Ik vraag mij alleen af, of het mechanisch gezien nog verschil maakt voor welke optie ik kies? Is de ene optie (tenon wel verbreden) bijv. sterker, stijver, dan de andere (tenon niet verbreden, alleen poot gedeelte verbreden)?

Hier onder zie je de situatie van het onderstel dat op de plek staat waar nu de gaten zijn gemaakt waar hij in valt. Ik wil 1 poot verbreden in de lengterichting van de werkbank.

 

[stvno]

Het zal mechanisch vast een verschil maken, maar ik betwijfel of dat echt significant is. De pennen zijn groot genoeg om het werkblad te dragen en in positie te houden. Als je de pen niet verbreed, maar wel de extra plank naadloos op het blad aansluit heb je effectief een extra schouder op je pen. Een schouder heeft een positief effect op de draaistijfheid (is dat een woord?), waardoor je poot minder snel kantelt.
Ik zou dus de makkelijkere weg kiezen en niet de pen en gat vergroten

 

[Gerco]

Ik ben het met stvno eens. In de praktijk zul je het verschil niet merken denk ik.
Als ik op de link klik krijg trouwens een grijs scherm. Ik was wel benieuwd naar de plannen.

 

[John1969]

Losse leg vise maken die je met klemmen of één of andere klem constructie kunt verplaatsen naar waar je hem op dat moment wil hebben….. misschien een idee.
Groetjes John

 

[hans81]

Dank voor de snelle reacties! Ik ga dan toch voor de gemakkelijke optie, dus alleen de poot verbreden, niet het deel dat in het blad komt.

Ik vind het idee van @John1969 ook creatief; ik zal dit overwegen, ookal denk ik, dat mijn voorkeur uit gaat naar 1 geheel. Maar modulariteit valt wel wat voor te zeggen.

 

[knotwilg]

10 of 12 cm, is dat niet wat smal voor een leg vice? Ik heb echt geen idee. Zelf ben ik op 20 cm uitgekomen, de poten onder de bank zijn ook 20cm breed.

Poot verbreden zoals je voorstelt, geen probleem. Verbreed de poot daar waar de meeste druk komt. Als je van rechts naar links schaaft, rechtshandig bent, aan de binnenzijde van de poot (dus tussen de linker en rechter poot in).

EDIT: Laat dat laatste maar, je hebt de liggers al op maat. Die zou je dan moeten aanpassen. de 2cm zal geen weerld van verschil maken.

 

[hans81]

@knotwilg: dank voor je bericht en tip! Inderdaad, de liggers zijn er al, dus ik wil het dan toch maar aan de buitenkant van de poot gaan verbreden. Maar toch goed om even stil te staan bij alle mogelijkheden en hun effecten!

Nu alweer een vraag: ik heb de huidige poot uit 3 delen gelaminteerd. De nieuwe plank zal hier haaks over gezet worden. Nu vraag ik mij nog af, of dit m.b.t. krimpen en uitzetten en richting hiervan goed zal gaan? Ter verduidelijking heb ik een foto gemaakt van de onderzijde van de te verbreden poot, met daarop een (willekeurige) plank (die te smal is, maar even voor de illustratie van de vraag).

 

[stvno]

Mijn gevoel zegt dat dat niet goed gaat. Normaliter zou je zo'n haalse verbinding inderdaad zo constueren dat het kan werken. Maar zoals @knotwilg aangaf, 12cm is best smal voor een legvice, je kan ook de poot verdubbelen in breedte (als je daar nog materiaal voor hebt). Dan zet je er gewoon een poot naast met de zelfde nerfrichting.

 

[hans81]

De legvise zelf wordt aan de bovenkant 20 cm breed, maar het onderstel deel wordt ongeveer 1 cm breder dan de poot, dus die zal na verdikking van de poot ongeveer 13 cm worden. Ik kan de poot inderdaad wel "verdubbelen", maar dan wordt hij wel fors, ik vraag mij even af hoe dat voor het oog lijkt... Ik ga het even proberen door er een poot naast te zetten.

 

[mathieu]

Op zich zijn er geen problemen te verwachten door de plank er vlak op te lijmen. Als je haaks op de nerf gaat wordt het een ander verhaal.
Wil je geen risico lopen, dan moet je terug een stuk samenstellen. Dus plank in repen zagen en terug samen lijmen.
Ik ga je misschien teleurstellen, en wil je ook geen schrik aanjagen, maar de manier waarop je de poten samen hebt gesteld is niet ideaal. Het zijn stukken uit het hart van de boom, met in het middelste deel het hart er nog in. Dat zijn stukken die behoorlijk wispelturig kunnen zijn en een sterke neiging hebben om te schotelen.
Het hart (dat ronde deeltje) kan je er beter uit laten.

 

[hans81]

@mathieu dank voor je reactie! Wat bedoel je precies met haaks op de nerf?

Over het terug samenstellen: zou het in dit geval van de foto betekenen dat je de plank in 3 delen zou zagen, met gelijke breedtes als de delen uit de bestaande poot?

 

[ErnstKuhne]

De plank er op lijmen zoals jij voor stelt is een prima methode, volgens mij.
Je lijmt overal immers langshout (dus geen kopshout) aan elkaar met de nerf in dezelfde richting zodat het globaal op dezelfde manier uitzet en krimpt.
Goed gebruik is het verder om in zo'n geval de hartkant van het hout naar buiten te richten (hout trekt altijd krom van de hartkant af) zodat je geen kans hebt op openkrimpende naden aan de buitenkant.
In het voorbeeld zou ik daarom de bovenste (nu nog losse) plank ondersteboven leggen....

 

[mathieu]

@mathieu dank voor je reactie! Wat bedoel je precies met haaks op de nerf?

Over het terug samenstellen: zou het in dit geval van de foto betekenen dat je de plank in 3 delen zou zagen, met gelijke breedtes als de delen uit de bestaande poot?

Gekruist op de lengte richting. Dus een deel horizontaal en het tweede verticaal.
Normaal gezien zal je deze oplossing (het lijmen van een stuk op de manier die jij voorstelt) niet tegenkomen. Maar dat wil niet zeggen dat het niet kan. Maar misschien toch wat meer dikte nemen zodoende dat je wat extra marge hebt.
Door de bestaande plank in repen te zagen en terug samen te lijmen, maar dan ook een kwartslag gedraaid, krijg je een stuk dat 'kwartiers' wordt, wat stabieler is. Het hout kan dan niet meer gaan schotelen.

 

[hans81]

Dank weer voor de hulp! Rest nu nog even de vraag of ik het dan nog "kwartiers" ga maken of niet. Ik ga eerst even kijken wat voor reststukken hout ik nog heb.

@ErnstKuhne dank voor de tip van de hart zijde naar buiten!

@mathieu ook dank dat je me wijst op het probleem van het hart-deel dat nog in de poot zit en de kans op schotelen. Ik hoor dat liever nu dan nadat ik aan een tweede werkbank in de toekomst ga beginnen Ik zie deze werkbank als oefenproject waarbij er fouten gemaakt mogen worden. Ik ga het in de gaten houden en vergelijken met de poten die niet een hard-deel bevatten. In principe is de werkbank min of meer demonteerbaar, dus in het ergste geval haal ik het onderstel later uit elkaar en maak de poot opnieuw recht.

Vraag: als ik het goed begrijp, selecteer je dus hout op basis van de tekening op o.a. de kopse kant, waarbij je planken die een hart gedeelte bevatten uitsluit?

 

[mathieu]

Dank weer voor de hulp! Rest nu nog even de vraag of ik het dan nog "kwartiers" ga maken of niet. Ik ga eerst even kijken wat voor reststukken hout ik nog heb.

@ErnstKuhne dank voor de tip van de hart zijde naar buiten!

@mathieu ook dank dat je me wijst op het probleem van het hart-deel dat nog in de poot zit en de kans op schotelen. Ik hoor dat liever nu dan nadat ik aan een tweede werkbank in de toekomst ga beginnen Ik zie deze werkbank als oefenproject waarbij er fouten gemaakt mogen worden. Ik ga het in de gaten houden en vergelijken met de poten die niet een hard-deel bevatten. In principe is de werkbank min of meer demonteerbaar, dus in het ergste geval haal ik het onderstel later uit elkaar en maak de poot opnieuw recht.

Vraag: als ik het goed begrijp, selecteer je dus hout op basis van de tekening op o.a. de kopse kant, waarbij je planken die een hart gedeelte bevatten uitsluit?

Dik grenen of vuren (of eventueel douglas) vinden wat niet uit de kern (hart) van de boom komt is niet zo eenvoudig. Dan ga je naar een goede houthandel moeten gaan. Waarschijnlijk is dit timmerhout uit de bouwmarkt. Voor klusjes, een schuurtje of in een dak volstaat dit hout. Voor meubels (of een werkbank) is het minder geschikt. Meestal zitten er al barsten in als het in de rekken ligt. Voor constructiehout is dit geen probleem, maar in een werkbank heb je dat liever niet.
Hout kiezen en kopen is een uitdaging en een leerproces. Er zijn niet zoveel houthandels waar je betaalbare kwaliteit met een goede service vindt.

 

[knotwilg]

Waarschijnlijk is dit timmerhout uit de bouwmarkt.

De truuc is een beetje om te weten wanneer ze bevoorraad worden, dan worden de schappen aangevuld en heb je eerste keus.

 

[hans81]

Dank weer voor de nieuwe reacties! De poot is inmiddels verdikt en ligt te drogen. Ik heb weer wat geleerd voor een volgende keer.