Hulp gevraagd bij het scherp maken van mijn schaafbeitel: wat doe ik verkeerd?

[coffeecake]

Ik ben nieuw met handschaven en kan wel wat hulp gebruiken bij het scherp maken van de beitel van mijn blokschaaf. Ik heb het idee dat ik ergens iets behoorlijk verkeerd doe, maar ik krijg niet goed gevonden wat.

Ik heb deze blokschaaf gekocht bij Baptist:

Peaktool 'Basic' bankschaaf #4 - Baptist

Het gaat om de Peaktool Basic #4. De schaafbeitel is standaard geslepen onder een hoek van 25° en ligt op een kikker van 45°. Daarmee kom je uit op een snijhoek van 70°. De beitel is bovendien voorzien van een tweede vouw.

Bij Baptist heb ik meteen een diamantsteen met korrel 400 aan de ene kant en 1000 aan de andere kant gekocht, plus een honing guide. Zelf had ik nog een wetsteen met korrel 4000.

Als richtlijn heb ik deze video gevolgd:

Ik heb daarbij de stappen gevolgd met korrel 400, 1000 en vervolgens 4000.

Nadat ik de beitel voor de eerste keer zelf had geslepen, was hij behoorlijk scherp. Ik heb er een groot stuk Amerikaans notenhout mee kunnen schaven. Wel kreeg ik daarbij behoorlijk duidelijke lijnen in het hout, die zowel zichtbaar als voelbaar waren. Uiteindelijk heb ik die allemaal moeten wegschuren.

Daarom wilde ik de beitel opnieuw slijpen en beter krijgen. Alleen lijkt het erop dat ik daarbij iets volledig verkeerd doe.

Ik gebruik de honing guide van Baptist en heb de beitel 50 mm laten uitsteken, zoals Baptist aangeeft om een slijphoek van 25° te krijgen:

Geleider voor het slijpen van steek- en schaafbeitels - Baptist

Ik heb twee foto's gemaakt van de punt van de beitel. Daarop is goed te zien hoe rommelig het oppervlak inmiddels is geworden. Vooral linksboven is de punt helemaal afgerond. Ik heb geprobeerd dit weer recht te krijgen, maar het lijkt erop dat ik het alleen maar erger maak.

Daarnaast begrijp ik nog niet helemaal hoe ik de gewenste vorm van de snede moet maken. Ik begrijp dat je bij een schaafbeitel aan de zijkanten een lichte camber/ronding in de snede wilt hebben, zodat de hoeken niet in het hout blijven steken. Maar mijn vraag is: moet de beitel zelf, gezien vanaf de voorkant, gewoon 90° blijven? Met andere woorden: alleen de snede/vouw krijgt aan de uiteinden een lichte ronding, terwijl de rest van de beitel recht blijft?

Mijn vragen zijn daarom eigenlijk:

• Wat doe ik hier precies verkeerd?
• Hoe krijg ik de snede weer netjes recht en scherp?
• Is mijn werkwijze met de honing guide en de genoemde slijphoeken correct?
• Hoe breng ik die lichte camber/ronding aan de snede correct aan?
• En hoe voorkom ik dat ik de beitel opnieuw zo afrond?

Ik vermoed dat ik ergens een vrij basale fout maak, dus alle tips zijn welkom. Als iemand aan de hand van de foto's kan uitleggen wat er volgens jullie misgaat en hoe ik dit het beste kan herstellen, zou dat enorm helpen.

 

[Athanor]

Weer een bericht dat in de goedkeuringsmodus stond en ik nu even onder de aandacht breng.

 

[nicodemus]

Hi coffeecake. Tof dat je hiermee bezig bent. Gelukkig zijn er hier aardig wat mensen die je hiermee verder kunnen helpen.

Je hebt een nieuwe schaaf gekocht. Heb je de achterkant van je schaaf gevlakt? Voor zover ik heb gezien wordt dan in het filmpje niet benoemd (enkel afbramen na slijpen). Dat moet in principe 1 keer bij een nieuwe beitel om ervoor te zorgen dat je gehele snede ook daadwerkelijk de hoek heeft die je wilt. Je slijpt het laatste stukje van de achterkant van de schaafbeitel tot dezelfde grit als je de snede zelf slijpt.

Ik werk zelf niet met een honing guide, dus daar kan ik je niet echt mee helpen. Ik betwijfel of je probleem aan de slijphoeken ligt. Met wat oefening krijg je hem recht. Misschien dat iemand anders hier daar meer zinnigs over kan zeggen?

Wat ik denk: je hebt geen duidelijk ronding. Dat los ik op door aan het eind van iedere korrel met 2 vingers druk aan de linkerkant te geven en dan een keer of 15 te slijpen. Daarna de andere kant. Op die manier heb ik voldoende ronding/camber.

Heb je gecontroleerd of je beitel recht in de schaaf zit? Als je strepen trekt kan het zijn dat hij scheef zit. Ik zou hem opnieuw slijpen, beitel terugplaatsen en daarna met de laterale adjuster (wat is de NL term?) afstellen.

Matt Estlea heeft ook een fijn filmpje over slijpen en over gebruiken van een handschaaf. Ik vind ik zijn stijl fijner, maar dat is persoonlijk. Voor het slijpen zelf vind ik Rex Krueger ook een heel praktische insteek hebben. Ik heb ze allemaal gekeken en dan heb je wel een idee van de theorie. Dan is het toch oefenen tot het lukt m.i.

 

[Vurenhout]

De stenen zouden voldoende moeten zijn om een mooie scherpe beitel te krijgen. Ook de slijphulp zou niet het probleem moeten zijn ook al zijn er vele luxere.

Mijn aanname is dat je de braam mogelijk hebt laten zitten. Lijm een stuk leer op een stuk hout dan heb je een stop en daarmee wet je beitel na het slijpen. Dat zou het moeten doen.
Dan het beeld; je lijkt twee hoeken te hebben één van 25 en wat is die andere? Dit is een vraag om te kijken wat die tweede hoek is, alleen als die heel extreem is zou dit een issue kunnen zijn.
Om de beitel iets rond te krijgen druk je eigenlijk, dan eens rechts dan eens links op de beitel. Die hoek afronden doe ik zelf niet zo extreem.
Echter het is veel belangrijker om hem gewoon haaks te krijgen en te houden. Dat ietsje rond kan altijd nog, of je moet echt veel vlakken willen. Bij het vlakken neem je heel weinig af, normaal gesproken. Als je dieper wilt, maakt een lijntje door een hoek van 90 graden ook niet uit. Dat corrigeer je dan weer door heel iets af te nemen.

 

[workingwithwood]

Meer filmpjes bekijken kan ook helpen. Bijv. van Rob Cosman. Een favoriet van mij en hij legt juist ook veel uit over schaafbeitels. Dan niet meteen de hele methode kopiëren of de bijbehorende spullen aanschaffen natuurlijk. Kijk gewoon wat de overeenkomsten zijn met wat je al weet of elders gezien hebt, dan valt het kwartje vanzelf.

Schrijft iemand met behoorlijk botte spullen die nog niet weet hoe hij gaat slijpen en wat daarvoor aan te schaffen, maar dat terzijde. Ik weet uit al die filmpjes wel wat de essentie is voor (schaaf)beitels. En hoe ver ik zou willen gaan. Wel of niet toepassen van de Charlesworth Ruler Trick bijv.


Één vraag kan ik wel beantwoorden. De heel lichte afronding hoeft alleen in de vouw. Dáár zit de scherpte die contact maakt met het hout. En als ik Cosman bezig zie doet hij dat iedere keer als hij de vouw bijwerkt. Je kunt dus wel nagaan dat het heel weinig is anders ontstaat er na verloop van tijd een enorme afronding aan beide zijden. Want hij slijpt nogal vaak. Dat zit ingebakken in zijn manier van werken. Slijpen, afstellen, schaven. Schaafbeeld niet naar zijn zin, dan opnieuw.

Weet je zeker dat de houder goed klemt? Het kan van de foto komen, maar het lijkt wel of de hele snijkant licht gebogen is. Zover ik heb begrepen moeten alleen de uiterste zijkanten licht gekromd afbuigen.
Het lijkt ook wel dat de beitel voor het slijpen van de vouw, net iets anders in de houder zat dan voor het slijpen van de hoofdhoek (of hoe noem ik dat). De vouw is rechts op de foto, iets korter dan links.

Ik gebruik voor het fatsoeneren van mijn beitels een Veritas MK II, en het klemmen van beitels is pure ellende. Jij hebt een andere houder die in principe veel beter zou moeten klemmen maar bekijk de houder even goed.

Er is al gewezen op de achterkant. Is de achterkant niet toevallig zo beroerd dat daar de oorzaak zit? Over de hele breedte wat hol bijv. Dat zou het licht bolle resultaat (als het er echt is) kunnen verklaren. Ik ga hier
eerst maar niet van uit maar ik zou dit goed inspecteren.

Een diamantsteen zou altijd vlak moeten zijn, maar die is door een ongelukkig toeval niet toch hol?

Succes!

 

[rolandvs]

Volgens mij zie ik 2 vouwen. Volgens mij is de kop veel te ver afgewet. Een keer over slijpsteen en maar lichtjes afwetten en de zijkanten iets afronden. Maar wat ik hier zie begrijp ik niet echt helemaal. Een vouw is beter en meer dan voldoende

 

[nicodemus]

Meer filmpjes bekijken kan ook helpen. Bijv. van Rob Cosman. Een favoriet van mij en hij legt juist ook veel uit over schaafbeitels.

Ja, Rob Cosman is heel fijn inderdaad.
! Vind wel dat hij in zijn filmpjes ervan uit gaat dat je veel aamschaft. De mentaliteit 'als je dit item niet hebt kan het ook zo' mis ik soms wel bij hem. Met name helemaal in het begin vond ik dat lastig.

Schrijft iemand met behoorlijk botte spullen die nog niet weet hoe hij gaat slijpen en wat daarvoor aan te schaffen.

Is al vrij veel over gezegd geloof ik, maar ik gebruik zelf stenen van HBM (240&1000 en 2000&5000) en dan op leer met compound. Ik test altijd op mijn armhaar, zo scherp als een scheermes. Vond het toen ik het aanschafte een redelijk voordelige aanschaf, maar weet niet hoe dat nu is.

 

[kees poortman]

Is al vrij veel over gezegd geloof ik, maar ik gebruik zelf stenen van HBM (240&1000 en 2000&5000) en dan op leer met compound. Ik test altijd op mijn armhaar, zo scherp als een scheermes. Vond het toen ik het aanschafte een redelijk voordelige aanschaf, maar weet niet hoe dat nu is.

Onlangs bij HBM beide stenen opnieuw gekocht. de 2000/5000 doet het net zo goed als de vorige, maar de 240/1000 steen is net een pakje boter. niet mee te werken!

 

[thomasz]

Voor een slijphoek van 25 graden moet je de schaafbeitel klemmen tussen de bovenste bekken en 50 mm laten uitsteken.

Maar belangrijker is dat de snede vlak aanligt op de steen. Als je bijvoorbeeld 51 mm afstand houdt dan krijg je meteen een andere slijphoek. En slijp je je weer een ongeluk
Dus de beitel naar eer en geweten inklemmen, op de steen laten rusten en met een zaklantaarn erachter controleren of de snede vlak aanligt.
Handig is om een plankje te maken met 50 mm uit de kant een aanslag. Beitel met de vouw tegen de aanslag, dan de slijphulp tegen de rand van het plankje. Zo krijg je altijd dezelfde afstand.

En ik denk te zien dat beitel scheef in de slijphulp zat. Mogelijk zijn de bekken van de slijphulp niet vlak waardoor je beitel makkelijk iets kan draaien.

Het is altijd een gedoe met slijphulpen. De slijphulp die jij hebt heeft een smalle roller, waardoor je hem makkelijk een beetje scheef kan houden, met een niet haakse vouw tot gevolg.
Zoals je leest is de Veritas MkII ook niet zaligmakend, misschien komen er reacties waaruit blijkt wat de ideale slijphulp is.

Hoe krijg je dit weer goed? Met een bankslijper kan je snel materiaal afnemen, anders zit er niks ander op dan de 400 grit steen te gebruiken totdat je vouw weer haaks en vlak is.

 

[workingwithwood]

Schrijft iemand met behoorlijk botte spullen die nog niet weet hoe hij gaat slijpen en wat daarvoor aan te schaffen.

Is al vrij veel over gezegd geloof ik, maar ik gebruik zelf stenen van HBM (240&1000 en 2000&5000) en dan op leer met compound. Ik test altijd op mijn armhaar, zo scherp als een scheermes. Vond het toen ik het aanschafte een redelijk voordelige aanschaf, maar weet niet hoe dat nu is.

Ik heb diamantstenen met bruikbare gridwaarden en de Veritas MK II slijphulp. Enkele beitels zijn zwaar beschadigd en daarmee herstel ik ze niet. Daar komt bij dat het toch maar hannesen is met die slijphulp op de relatief kleine steentjes. Daarnaast wil ik (keuken)messen slijpen.
Ik heb sowieso een slijpsteen nodig om opnieuw de vorm aan de beitels te krijgen. Ik loop rond met het idee om een Tormek te kopen als oplossing. Dit is het punt waarop ik moet schrijven dat ik nog niet weet wat ik moet want dat is duur.

Hier kwam de opmerking vandaan. Elders ben ik er een draadje over begonnen dus dat hoeft hier niet opnieuw.

 

[henkverhaar]

.Zoals je leest is de Veritas MkII ook niet zaligmakend, misschien komen er reacties waaruit blijkt wat de ideale slijphulp is.

Ik ben erg tevreden met mijn MkII. Ik slijp overigens standaard maar tot grit 2000 - is voor mijn toepassingen scherp genoeg… voor mijn meissie heb ik een tijd geleden de slim-hulp van Woodpeckers aangeschaft. Daar kun jr bijna geen fouten Kerr mee maken ;-) voor korte beiteltjes (spookschaven enzo) gebruik ik het slijphulpje van Richard Kell.

Hoe krijg je dit weer goed? Met een bankslijper kan je snel materiaal afnemen, anders zit er niks ander op dan de 400 grit steen te gebruiken totdat je vouw weer haaks en vlak is.

Wel graag een bankslijper met CBN wiel…