Van ruw hout tot afwerkingsklaar

denbelg

Nieuw lid
13 aug 2025
19
5
Belgie
Ik ben aan het proberen om met hand tools een ruw stuk amerikaanse eik te verwerken zodat het eindresultaat hetzelfde is als een machineel verwerkt stuk dat opgeschuurd is tot 240 grit.

Ik ben wat aan het uittesten maar ik heb nog geen goed proces hiervoor, mijn laatste poging was:

1) een low angle "jack plane" om al heel wat ruw materiaal te verwijderen
2) een nummer 7 om het "recht" te maken
3) een nummer 4 om het zachter te maken
4) een card scraper voor de finale afwerking

Geen idee of dit proces correct is, ik probeer het wat bij mekaar te puzzelen van filmpjes/artikels. Het is ook niet duidelijk wanneer 1 stap "gedaan" is en je best overgaat naar de volgende stap.

Ik zou ook graag de card scraper doen werken als een alternatief voor schuren en het lijkt initieel goed te werken maar de card scraper slijt bijzonder snel waardoor ik veel tijd verlies met die bij te slijpen. Het eindresultaat voelt ook niet even zacht als een 240 grit, maar ik weet niet goed of ik gewoon niet genoeg gescraped heb? Of is de card scraper niet scherp genoeg? Of is het onrealistisch om dit eindresultaat te verwachten?
 

knotwilg

Post veel
17 apr 2011
2.039
978
Enschede
ingoogni.nl
1) roffelschaaf, een relatief korte en smalle (30mm) schaaf met een sterk rond ijzer. Een alternatief is een smalle schaaf met een grote mond opening met een vrijwel recht ijzer, afgesteld op grote afname . Met beide schaven werk je diagonaal tot bijna haaks op de nerf. Je kunt hier ook een lange smalle schaaf nemen, de voorloper (demi varlope in het Frans) ligt er een beetje aan hoe vlak het hout al is. Sterke hobbels schaaf je er eerst met een korte uit, daarna de wat langere schaaf gebruiken.

2) Rijschaaf, een lange schaaf om alle sporen van voorgaande bewerking te verwijderen en vlak te maken. Hoekjes van het ijzer iets afgerond.

3) rijschaaf om de zijkant recht en vlak en haaks te maken

4) andere kant van het hout net zo

4) Zoetschaaf, om het oppervlak heel glad te maken
Als je de zoetschaaf (Stanley 4) heel zoet afsteld, minimale afname zeer kleine mondopening, hoef je niet te schrapen. Tenzij je warrig hout hebt.

5) Je schraper moet inderdaad heel "scherp" zijn, er moet aan beide zijden een stevige braam op zitten.
 
  • Leuk
Waarderingen: denbelg

Wim Kluck

Oud hout
28 feb 2010
12.717
3.649
Gaanderen
Ik heb ook geen roffel. Als ik een keer hout wil vlakken met de hand schaaf ik eerst de hoge delen weg en dan met de grote schaaf erover. Of meteen de 62 en klaar. Meestal ben ik lui en neem de vlakbank. Al staat nu alles stil vanwege renovatie van mijn nieuwe huis.
 

Paul90

Actieve deelnemer
25 jan 2021
602
286
Ik had geen roffelschaaf en dat ging. Toen kocht ik een bankslijper en heb ik een oude houten schaaf met vrij smalle beitel omgetoverd tot roffelschaaf. Nu wil ik niet meer zonder roffelschaaf. Voor ruw en/of heel krom hout werkt het fantastisch snel.
 
  • Leuk
Waarderingen: ornament

denbelg

Nieuw lid
13 aug 2025
19
5
Belgie
@Handtools only de winding sticks gebruik ik ook inderdaad.
Uiteindelijk lijkt het beter te lukken, zeker de nr4 maakt het al vrij zacht.

Ik blijf wel een stuk hebben dat niet "mooi" wilt, ik heb al verschillende richtingen geprobeerd enz, maar het blijft er slecht uitzien. Uiteindelijk ben ik toch teruggevallen op schuren en dat is er nu wel uit. (dankzij het prep werk ging het schuren wel veel sneller)

1756321741515.png
 

Doehetsam

Actieve deelnemer
19 jan 2021
41
43
31
Groot-bijgaarden
Als je volgende keer liever niet schuurt, dan kan je ook het mes uit je schaaf halen of een brede beitel nemen en die als schraapstaal gebruiken, dat laat een afwerking achter die niet afwijkt van het geschaafde deel.
 

Petrolhead

Post veel
4 mrt 2015
1.930
621
Kwartiers eiken heeft vaak graag een grote beitelhoek. Een schraper is daarvoor ook de perfecte manier van afwerken. De standaard schaven/schaafhoeken zorgen vaak voor kleine uitbrekers.

Als je volgende keer liever niet schuurt, dan kan je ook het mes uit je schaaf halen of een brede beitel nemen en die als schraapstaal gebruiken, dat laat een afwerking achter die niet afwijkt van het geschaafde deel.
Doe ik ook regelmatig met een brede beitel inderdaad, voor kleine touch-ups of lijmresten
 

denbelg

Nieuw lid
13 aug 2025
19
5
Belgie
Een card scraper werkt normaliter toch vanwege de "speciale" manier dat je hem scherp maakt. Een beitel die op de normale manier gescherpt is, zou toch niet hetzelfde effect hebben?
 

Petrolhead

Post veel
4 mrt 2015
1.930
621
Niet identiek hetzelfde, maar wel vergelijkbaar. Net zoals je bijvoorbeeld met een bevel up schaaf ook een beitelhoek van 62° kan bereiken die schrapend werkt, zonder braam.

*edit* ik denk dat een back bevel op een conventionele schaaf hetzelfde doel betaamt
 

knotwilg

Post veel
17 apr 2011
2.039
978
Enschede
ingoogni.nl
Je kunt je beitel andersom in je #4 zetten, bevel up, is wel een beetje behelpen..

Er blokjes voor op de frog om de beitel steiler te zetten en ook complete frogs met een andere hoek. Dat laatste kan een zinvolle optie zijn, bouw een tweede #4 om als je veel eiken en ander hardhout gebruikt.

De Stanley's afgeleid van europese houten schaven hebben het zelfde probleem als die houten schaven, de standaard modellen zijn voor zacht hout. Voor hardhout wil je, zeker voor de afwerking, een steilere beitel > 50°.
 

Rizz

Oud hout
15 apr 2014
2.613
885
Moordrecht
Maar, daar is dan toch een schraapschaaf voor? Een Stanley 80, die kan je altijd gebruiken welke richting je ook opschaaft


Ik heb toevallig net op een Vide Greniers een imitatie opgeduikeld en ben echt serieus onder de indruk van dit ding. Een schraapstaal, iets anders geslepen, en dan altijd onder dezelfde hoek, wat je serieuze controle geeft
 

Petrolhead

Post veel
4 mrt 2015
1.930
621
Maar, daar is dan toch een schraapschaaf voor? Een Stanley 80, die kan je altijd gebruiken..
Kan ook inderdaad, ben zelf ook een tevreden gebruiker. Paar jaar geleden besloten om eerst de simpele variant te een kans te geven ipv de instelbare schraapschaven die veel kostelijker zijn, en nog geen seconde spijt van gehad.

1000060838.jpg
 

Henk H

Hout maakt gelukkig
22 nov 2020
1.233
1.007
Nootdorp
Ik heb ook geen roffel. Als ik een keer hout wil vlakken met de hand schaaf ik eerst de hoge delen weg en dan met de grote schaaf erover. Of meteen de 62 en klaar. Meestal ben ik lui en neem de vlakbank. Al staat nu alles stil vanwege renovatie van mijn nieuwe huis.
Interessante zin. 'Renovatie van mijn nieuwe huis.' Koop je een nieuwbouwwoning en ga je die dan meteen renoveren? Of heb je een oud huis gekocht en doe je niets meer? :rolleyes:
 

ZotVanHout

Oud hout
8 jan 2016
9.511
2.685
Klein-Brabant, Vlaanderen
Interessante zin. 'Renovatie van mijn nieuwe huis.' Koop je een nieuwbouwwoning en ga je die dan meteen renoveren? Of heb je een oud huis gekocht en doe je niets meer? :rolleyes:
helaas maakt de vl&nl taal geen verder onderscheid in 'nieuw'
je moet gissen of het om het laatste huis gaat of om een (ver)nieuwbouw
zijsprong naar het engels, waar ze over 'last' & 'latest' spreken
waar wij met onze taal weer geen verduidelijkend weerwoord kunnen bieden
zit je met een vernieuwbouw, dan staat de geliefde niet te springen om veel (hout)technische details te aanhoren
het is meestal 'hier&nu'
'straks' aanvaardt ze, op voorwaarde dat dit op heel korte termijn is
en ook daar hangt het van de kortte van het lontje af . . .
 

Deze plek is voor toekomstige tekst. Door nu alvast deze kolom te activeren blijft de kolommen structuur ongewijzigd en de lezerservaring hetzelfde als er hier content geplaatst gaat worden.

Hier kan straks ook info geplaatst worden.