Zelf rauwe lijnolie koken

[Tjeenk]

Beste hout genoten,

Ik ben het konijnenhol van zelf paste wax maken ingedoken en zoek iemand met iets meer kennis van zaken:

Ik heb de filmpjes van woodbywright gekeken over het maken van deze wax met bijenwas en gekookte lijnzaadolie maar het is de lijnzaadolie die me wat kopzorgen geeft.

Zover ik het tot nu toe begrijp zijn er verschillende soorten "gekookte" lijnolie

- BLO "boiled linseed oil" (van merken zoals bleko, gamma etc.) dit is niet echt gekookt maar chemisch gepolymeriseerd door het toevoegen van siccatieven (lood, kobalt, mangaan, zirconium etc.)

- "ouderwetse" gekookte lijnzaadolie (van merken zoals deCokerije, oli natura of Allback) welk ofwel echt gekookt zijn in een vacuüm ofwel tot een lagere temperatuur verhit zijn terwijl er lucht doorheen wordt geblazen (pre-oxideert). Alsnog bevatten al deze merken een toegevoegde droogstof (<0.4% mangaan bijvoorbeeld)

- de DIY optie van WoodbyWright: zelf de rauwe olie verhitten tot onder de zelfontbrandings temperatuur.

Deze laatste optie is mijns inziens de enige die 100% puur is en dus ook voedselveilig (voor snijplanken e.d.)

Zou dit veilig buiten te doen zijn met een frituurpan? Of is au bain marie een vereiste?

Het andere alternatief is volgens mij om tungolie ( wel duurder) te gebruiken ipv gekookte lijnzaadolie, dit schijnt sowieso voedselveilig te zijn maar ik kan niet echt informatie vinden of dit ook snel en goed uithard.

Hg.
Tjeenk

 

[Triek77]

Hoi Tjeenk,

Ik maak zelf ook mijn wax voor snijplanken. Geheel voedselveilig trouwens.

Voor mijn paste gebruik ik druivenpitolie en bijenwas. 2 delen druivenpit olie en 1 deel bijenwas. Alles verwarmen en mengen. Dan giet ik het ik blikken met schroefdeksel en laat alles afkoelen. Wil je wat hardere wax dan iets meer bijenwax toevoegen.

 

[Tjeenk]

Kijk, weer een andere optie erbij. Ik ga me er eens in verdiepen. Ja ik wil het eigenlijk als algemene paste wax gebruiken. Dus ook voor roest bescherming van gereedschap en als smering voor het soepel laten glijden van schaven. Zoals ik het begrijp heeft elke ruwe olie (dus ook druivenpit?) een lange droogtijd waardoor metalen oppervlakken plakkerig blijven?

 

[0nn0]

Het verhitten van lijnzaadolie is niet zonder risico.
Zelf zou ik het niet doen het risico is te groot.

 

[Tjeenk]

Het verhitten van lijnzaadolie is niet zonder risico.
Zelf zou ik het niet doen het risico is te groot.

Hoezo niet? Buiten in de open lucht, gecontroleerd verwarmen, deksel erbij om het luchtdicht af te sluiten als het wel in de fik vliegt?

Als je het beheerst doet kan er toch niet veel fout gaan?

 

[John1969]

Druivenpitolie en bijenwas…Tot welke temperatuur moet alles verwarmd worden, ook met het oog op het uitgieten…eventueel nog een verdunner of alcohol bijmengen na het verwarmen
Interessant onderwerp

Groetjes John

 

[henkverhaar]

BLO is gewoon lijnolie met siccatief. Ik heb het al een aantal keren uitgelegd ;-) Het 'gekookte' is een historisch verschijnsel - omdat de oorspronkelijke siccatieven - loodwit en andere niet-oplosbare metaalverbindingen - alleen onder koken voldoende in de olie opgelost konden worden; het koken zorgt voor de vorming van vrije vetzuren die uiteindelijk metaalzepen (vetzuren zouten van de betreffende metalen) vormen die de eigenlijke siccatieven/katalysatoren zijn. Het verhaal is dat Jan van Eyck ontdekte dat olieverf met loodwit als pigment veel sneller droogde dan veel andere verfkleuren.
Daarnaast heb je de onder verhitting, al dan niet met zuurstof, voorgepolymeriseerde lijnolie. Dat is niet hetzelfde als gekookte lijnolie, maar is wel een zinvol bestanddeel van lijnolieverven en andere coatings, maar voor een olie-was afwerking niet onmisbaar.

Zelf maak ik mijn BLO / meubelolie op basis van rauwe lijnolie (45%), terpentijn (oplosmiddel, 40%), citrusolie (oplosmiddel, 10%), standolie (door verhitting geprepolymeriseerde lijnolie, 3%) en een opgelost mengsiccatief (2%) - gewoon alles mengen.

 

[Tjeenk]

Hoi Tjeenk,

Ik maak zelf ook mijn wax voor snijplanken. Geheel voedselveilig trouwens.

Voor mijn paste gebruik ik druivenpitolie en bijenwas. 2 delen druivenpit olie en 1 deel bijenwas. Alles verwarmen en mengen. Dan giet ik het ik blikken met schroefdeksel en laat alles afkoelen. Wil je wat hardere wax dan iets meer bijenwax toevoe

BLO is gewoon lijnolie met siccatief. Ik heb het al een aantal keren uitgelegd ;-) Het 'gekookte' is een historisch verschijnsel - omdat de oorspronkelijke siccatieven - loodwit en andere niet-oplosbare metaalverbindingen - alleen onder koken voldoende in de olie opgelost konden worden; het koken zorgt voor de vorming van vrije vetzuren die uiteindelijk metaalzepen (vetzuren zouten van de betreffende metalen) vormen die de eigenlijke siccatieven/katalysatoren zijn. Het verhaal is dat Jan van Eyck ontdekte dat olieverf met loodwit als pigment veel sneller droogde dan veel andere verfkleuren.
Daarnaast heb je de onder verhitting, al dan niet met zuurstof, voorgepolymeriseerde lijnolie. Dat is niet hetzelfde als gekookte lijnolie, maar is wel een zinvol bestanddeel van lijnolieverven en andere coatings, maar voor een olie-was afwerking niet onmisbaar.

Zelf maak ik mijn BLO / meubelolie op basis van rauwe lijnolie (45%), terpentijn (oplosmiddel, 40%), citrusolie (oplosmiddel, 10%), standolie (door verhitting geprepolymeriseerde lijnolie, 3%) en een opgelost mengsiccatief (2%) - gewoon alles mengen.

Dag Henk,

dank voor het meedenken. Ik had dit antwoord van je ook al onder een andere post gelezen.

Wat denk je dan van deze 2 heren die allebei dezelfde methode hanteren:

Pure rauwe lijnolie verhitten tot 250 graden.

Dit is toch echt mijns inziens 100% "gekookte" of dan wel gepolymeriseerde lijnzaadolie zonder additieven.

Voedselveilig en een gereduceerd droogtijd.

 

[Tjeenk]

Verder heb ik zojuist dit merk gevonden:

Gekookte lijnolie

Dit lijkt exact ditgeen te zijn, puur gekookte lijnzaadolie zonder toevoegingen.

 

[henkverhaar]

Verhitte lijnolie is standolie. Dat is opzichzelf geen geweldig afwerkmiddel. Het is bovendien niet iets dat je zelf 'eenvoudig' zonder een zekere mate van technische controle van het proces kunt maken.

Voor zover ik begrijp wil je zelf een was/olie afwerkproduct maken. Daarvoor heb je nodig een natuurlijke was, zoals bijenwas of carnaubawas (echte waasen zoals deze zijn monoesters van lange vetzuren en lange alcoholen), een drogende olie, een oplosmiddel, als het afwerkproduct ook IN het hout moet trekken, en wellicht wat toevoegingen. Een standolie, of dat nou een versie is die je koopt, of een zelf door verhitting geprepolymeriseerde lijnolie, is daarvoor minder geschikt. Het droogt traag (tenzij je er toch weer siccatief aan toevoegt) en wordt vanwege de polymere hoedanigheid (grote tot zeer grote molecuullengte/grootte) slecht door het hout opgenomen. Om het bruikbaar te maken heb je dus naast siccatief ook nog veel oplosmiddel nodig. Een mengsel van 'normale' BLO/gekookte lijnolie (met siccatief en een zekere hoeveelheid oplosmiddel) is veel geschikter om met was gemengd een afwerkproduct te maken.

Persoonlijk zou ik zonder echte labapparatuur me zelf niet wagen aan het maken van standolie... Het is niet zonder risico, en je hebt ook geen garantie dat je een fatsoenlijk, reproduceerbaar eindproduct krijgt. Om een goede standolie te maken moet je bijvoorbeeld ook een goed gereinigde rauwe lijnolie als uitgangsmateriaal hebben - niet een 'willekeurige' geslagen lijnolie rechtstreeks van een oliemolen. Als je 'industrieel' gereinigde lijnolie gaat aanschaffen om standolie te maken kun je net zo goed meteen standolie kopen.

In het verleden gebruikte ik lijnolie van kleine oliemolens als startmateriaal voor mijn BLO, maar dat wordt ook steeds moeilijker te vinden. Mijn laatste batches maak ik nu met rauwe lijnolie van Epifanes (blik van 5 L - daar ga ik de rest van mijn leven wel mee uitkomen ;-) Ik heb het wel overgegoten in 500 mL flessen, om de niet-gebruikte voorraad zo goed mogelijk zuurstofvrij te kunnen bewaren - zo'n 5L blik steeds open draaien om er 200 mL uit te halen is niet bevorderlijk voor de levensduur van de rest van je voorraad olie...

 

[RobensoTer22]

Dag Henk,

dank voor het meedenken. Ik had dit antwoord van je ook al onder een andere post gelezen.

Wat denk je dan van deze 2 heren die allebei dezelfde methode hanteren:

Pure rauwe lijnolie verhitten klik hier tot 250 graden.

Dit is toch echt mijns inziens 100% "gekookte" of dan wel gepolymeriseerde lijnzaadolie zonder additieven.

Voedselveilig en een gereduceerd droogtijd.

Interessant experiment! Vooral omdat je hiermee laat zien dat lijnolie door verhitting ook zonder toegevoegde siccatieven sneller kan drogen. Ik vraag me wel af hoe groot het verschil in droogtijd uiteindelijk is ten opzichte van gewone rauwe lijnolie. En verandert de viscositeit na verhitting ook merkbaar? Hebben jullie dit ook al op verschillende houtsoorten getest? Ik ben benieuwd naar de ervaringen op langere termijn!