PDA

Bekijk Volledige Versie : Vioolblok met Essen jasje.



tuoh
02-04-13, 20:08
Deze week gestart met de bouw van een nieuw vioolblok, ondanks de naam komt er helaas geen muziek uit. Een vioolblok is een tweeschijfsblok met de twee schijven boven elkaar geschikt. Het voordeel van deze constructie is de slanke bouw, dit type is specifiek voor gebruik in de tuigage, door de slanke vorm blijft het nergens achter hangen.

Kenmerkend voor een vioolblok zijn verder de verschillende diameters van de schijven, de grootste schijf bovenaan, door de verschillende diameters van deze schijven wrijven de touwen niet tegen elkaar bij het gebruik.

Het vioolblok word een onderdeel van een touwtakel, deze komt op de kraanlijn te zitten, zo word de uit te oefenen kracht heel wat minder groot, er rest dan nog 1/4 van de oorspronkelijk benodigde power:D De kraanlijn loopt van de voet van de mast naar de top ervan en vandaar naar het uiteinde van giek, zodat deze ophoog of omlaag kan. Met een bijkomend blok aan dit uiteinde van de giek heb je ook een rudimentaire kraan tot je beschikking.

Oorzaak en gevolg, verander je één iets dan zet je een kettingreaktie in gang. In ons geval hebben we deze winter een nieuwe (lees zwaardere) giek gemaakt, de oude was te flexibel geworden, gevolg ongewenste zakken in het zeil. Om de nieuwe (zware) giek te kunnen manupuleren was er dus een krachtreductie nodig, een takel is dan de oplossing.

Omdat het weer snel moet gaan heb ik twee afgeschreven éénschijfsblokken gekanibaliseerd om met de onderdelen hiervan een nieuw vioolblok te bouwen.

Zo een houten blok is niet meer dan een staalconstructie met een houten jasje er omheen, dit laatste om zeil en want te beschermen tegen schuren.

Uitgevoerde werken tot hier toe:

- stalen beugel aanpassen = verlengen en gaten bijboren voor tweede schijf
- schijven afdraaien en voorzien van een koperen bus
- twee rvs assen afkorten
- houten wangen uitfrezen voor staalwerk, en alles lijmen.

Morgen verder met de bouw.

Bijgaand enkele plaatjes,


Mvg,

André

Het is een vioolblok, maar het ziet er niet uit:p
5241

De donoren.
5242

De stalen onderdelen op een rij.
5243

Staalwerk klaar voor inbouw.
5244

Het houten jasje gelijmd.
5245

Wander
02-04-13, 20:27
Zo als gewoon gewoonlijk bij je, zit dat er weer veel belovend uit!!:)

Wander

JPAJS
03-04-13, 06:26
Voor de katrollen en assen wordt toch ook vaak pokhout gebruikt. Als pokhout warm wordt smeert het zichzelf.

Athanor
03-04-13, 08:09
Klopt! Heb ik ook vaak gezien. Vermoedelijk zijn deze voor staaldraad geschikt gemaakt.

Fons

tuoh
03-04-13, 19:04
De tijd van de Pokhouten schijven is al een hele poos voorbij, gebrek aan (import)hout is hier de oorzaak van. Er is nog wat aangeklooid met schijven uit Teak, Groenhart, etc. maar deze voldeden niet, zie de tweede foto bovenaan. Alhoewel het stabiele en taaie houtsoorten zijn is bij gebruik als schijf het risico op splijten altijd aanwezig.

Hout voor de nagels (= assen) is nog wel verkrijgbaar, Bolletrie of paardevleeshout en Demerara oftewel Groenhart. Maar door het gebruik van andere materialen voor de schijven hebben ook deze hun nut verloren. Dat zijn tegenwoordig altijd rvs assen.

Schijven worden tegenwoordig meestal vervaardigd uit Delrin (POM) of een Aluminium-brons legering, maar ook messing (legering koper + tin) en occasioneel zelfs al eens een gietijzeren exemplaar kom je tegen:p Willen of niet, we moeten mee met deze evolutie.



Vandaag het houten blok verder afgewerkt, de vorm uitgezaagd, de nodige boringen voor de klinknagels aangebracht, de randen opgerond, de klossen op strategische plaatsen uitgehold zodat het touw zonder wrijving door het blok kan lopen, en tenslotte het binnenbeslag op zijn plaats geslagen.
Finaal heeft het blok in wording ook al een paar lagen lijnolie meegekregen.

De eerste maanden in gebruik gaat het vioolblok regelmatig nog wat lagen lijnolie moeten krijgen, niet als conservatie, maar als vertrager van het droogproces. Het hout is van een Essen stam die ik drie jaar geleden op planken gezaagd heb, het hout zit nu aan 16% vochtgehalte, dat zal dus nog wat zakken in het gebruik, vermoedelijk naar 14%. Hoe trager dat drogen gaat hoe beter, daarom de extra lagen lijnolie.

Mvg,

André

In vorm gezaagd.
5250

De klossen gestroomlijnd.
5251

Een vioolblok in wording.
5252

SunRayes
03-04-13, 19:44
Mooi!

WR1944
03-04-13, 20:01
Schijven worden tegenwoordig meestal vervaardigd uit Delrin (POM) of een Aluminium-brons legering, maar ook messing (legering koper + tin) en occasioneel zelfs al eens een gietijzeren exemplaar kom je tegen:p Willen of niet, we moeten mee met deze evolutie.

Ik volg je postings met veel interesse, vooral als het enigszins scheepsgerelateerd is. En je tekst getuigd van een bovenmodale kennis van tamelijk uiteenlopende onderwerpen.
Daarom moet ik met enige schroom opmerken dat de legering koper met tin doorgaans brons wordt genoemd. Messing betaat grotendeels uit koper en zink. Je kan het makkelijk onthouden met een ezelsbruggetje: messing - met zink.
Ik neem ook aan dat je de schijven voorzien hebt van een bronzen busje. Koper is hier veel te zacht voor en het slijt waar je naast staat. In huisvrouwen taal wordt messing ook wel geelkoper genoemd en "echt" koper roodkoper.
Maar ondanks m'n gezeur wordt het wel een mooi, authentiek aandoend blok.

Renault
03-04-13, 21:12
Mooi hoor. Hoe heb je de rondingen gefreesd? En hoe de plaatsen uitgehold waar het touw mag komen?

tuoh
03-04-13, 22:57
@WR1944, oeps, je hebt helemaal gelijk, moest inderdaad koper + zink zijn:o

Omdat de boot volgende week al moet varen, met het nieuwe vioolblok in de mast, moest ik wat improviseren, daarom de oude schijven. Binnen een paar weken of zo komen er wel nieuwe bronzen schijven in te zitten, zo gauw mijn collega een gaatje ziet draait ie nieuwe exemplaren, wel exact dezelfde afmetingen als de huidige, het wisselen van de schijven is dan een kwartiertje werk:D

@Renault, de rondingen zijn gedaan met een bovenfrees met een kwartronde frees van R=15mm erop. De uithollingen zijn eerst uitgehakt met een guts, daarna even met een ronde vijl erdoor en klaar was kees. Het hakken is wat tricky omdat je in kopshout aan het werken bent, even de aandacht erbij houden dus.

tuoh
04-04-13, 19:59
Nou, dit vioolblok kan zaterdag geïnstalleerd worden, alle essentiële onderdelen zitten op hun plaats. Het hele blok ook nog rijkelijk gesopt in de lijnolie, het hout neemt de olie op als een spons, dus zolang de olie er intrekt blijven we smeren:D

Hierbij nog een laatste plaatje van het afgewerkte blok.


Mvg,

André


5291

Kor
04-04-13, 20:30
Bijna te mooi om buiten te hangen.

placebo
11-04-13, 09:12
Mooi stukje werk tuoh, hoe kan het dat je met twee catrollen minder kracht hoeft te zetten.
gr placebo

ArtHarg
11-04-13, 10:45
Kracht=massa*versnelling. Doordat de onderste katrol maar een derde zo veel versnelt als het touw waar je aan trekt heb je maar een derde van de kracht nodig, plus een beetje om de wrijvingsverliezen te compenseren.

WR1944
11-04-13, 17:23
Kracht=massa*versnelling. Doordat de onderste katrol maar een derde zo veel versnelt als het touw waar je aan trekt heb je maar een derde van de kracht nodig, plus een beetje om de wrijvingsverliezen te compenseren.

Je hebt de kok horen fluiten maar je weet niet waar de lepel hangt om een bekend spreekwoord aan te halen.
Het is kracht*afstand=kracht*afstand. De kracht bij het hijsen van een last wordt verdeeld over het aantal kabels/touwen waaraan de last hangt minus degene waar je zelf aan trekt. Bij twee blokken met elk twee schijven hangt de last aan 4 parten. Als we de wrijving even buiten beschouwing laten trek je met een kwart van kracht die nodig is om de last te hijsen. Maar je moet wel 4x de lengte aan touw/kabel inhalen als de last zich in afstand verplaatst.

Dat is een mooi blok geworden. Dat ziet er meer dan professioneel uit.

SamPonette
11-04-13, 17:41
puik werk! ziet er net echt uit ;)

tuoh
11-04-13, 20:10
Het ziet er niet alleen "echt" uit, straffer nog, het werkt nog ook:D:D
Gisteren is de giek talloze malen op en neer gelaten door diverse bemanningsleden, allemaal wilden ze wel eens testen of die giek nu inderdaad makkelijker te hanteren is, een volmondig ja dus.

Om de benodigde kracht te reduceren kan er gebruik gemaakt worden van een (touw) takel. Het aantal parten van de takel bepaald inderdaad de krachtreductie, in dit geval :4.
En omdat de benodigde touwlengte, in dit geval 4x langer word, is het de zaak om de takel dusdanig in te scheren dat ie juist zijn werk kan doen zonder al teveel overschot. Touw kost geld, dus elke nutteloze meter in de takel telt mee in de eindafrekening.

Mvg,

André

bert1991
11-04-13, 20:56
Andre,

Is het zo moeilijk ( zelf voor jullie in de botenbouw ) om aan pokhout te geraken? Kan je hier nog aanraken of is dit gewoon onbetaalbaar?

Groeten

Bert

ArtHarg
11-04-13, 21:08
Je hebt de kok horen fluiten maar je weet niet waar de lepel hangt om een bekend spreekwoord aan te halen.
Really? Dat jij het nou beschrijft in termen van verrichte arbeid in plaats van versnellingen maakt geen moer uit. Het komt erop neer dat de lengte die je inhaalt over een x-aantal touwen wordt verdeeld (ik dacht 3, blijken er 4 te zijn) waardoor je last een x-maal kleinere afstand aflegt. Dat kan je zo beschrijven dat je een x-maal grotere kracht over een x-maal kleinere afstand laat werken, of zo dat de kracht in het touw wat je beethoudt x maal zo klein is als de kracht op het touw waar de last aan hangt omdat de versnelling van de last over x touwen verdeeld wordt. Het zijn equivalente beschrijvingen, het enige verschil is of je per tijdseenheid kijkt of niet.

Edit: ik zit uit m'n nek te lullen. Tekeningetje gemaakt, de kracht die de zwaartekracht op de last uitoefent wordt verdeeld over x touwen en om te zorgen dat het laatste touw niet gaat bewegen hoef je maar 1/x-de van de kracht op je trektouw uit te oefenen. Argh. Het is ook te lang geleden. Blijft een feit dat je het zowel in termen van arbeid als in termen van krachten kan beschrijven :-)

tuoh
11-04-13, 22:01
Andre,

Is het zo moeilijk ( zelf voor jullie in de botenbouw ) om aan pokhout te geraken? Kan je hier nog aanraken of is dit gewoon onbetaalbaar?

Groeten

Bert


In veel landen van herkomst is de houtsoort al beschermd en mag niet meer, of nog nauwelijks, uitgevoerd worden.
De houtsoort is een hele trage groeier, er word dan ook snel teveel geveld, de natuur kan de houthakker niet bijhouden.
Je kan er nog wel aan geraken, maar de prijs die er voor gevraagd word:confused: 40.000€ / m3



De tegenwoordig beschikbare alternatieven zijn zeker zo goed in gebruik als Pokhout. Het tegenwoordig op de markt verkrijgbare hout is ook niet meer van diezelfde kwaliteit als vroeger. Zo een Pokhouten schijf word, of werd, gezaagd uit schijfjes kopshout en dat is heel gevoelig voor (droog)scheuren. Op één van de foto's in mijn eerste posting zie je een gebarsten Pokhouten schijf liggen. Daar word je niet vrolijk van, zonde van het materiaal.

Eens zo een blok in gebruik is zie je de schijf praktisch niet zitten, waarom dan het dure en kwetsbare hout gebruiken als er veel betere en goedkopere materialen op de markt zijn.
Dit is in elk geval de keuze die wij maken.


Mvg,

André

sebc
12-04-13, 09:14
Beste Fysici,

Als doctoraat student in de Fysica, kan ik het niet laten om niet aan dit debat deel te nemen.
Het maakt idd niet uit of je het nu in kracht (kracht = massa * versnelling, maar dat doet er eigenlijk niet toe) of arbeid (arbeid = kracht * verplaatsing) uitdrukt.

Laten we zeggen als je een tekening maakt werkt kracht het gemakkelijkst (zie figuren wikipedia).
Als je het gevoelsmatig wilt uitdrukken is arbeid gemakkelijker.

Dus met arbeid:
Je kan idd zeggen dat de arbeid die verricht moet worden (bvb een blok 1 meter opheffen) altijd even groot is. Maakt niet uit hoeveel katrollen je pakt. Als je dan kijkt naar de kracht * verplaatsing (dus het aantal meter touw je binnen haalt*) kan je makkelijk beredeneren hoeveel minder kracht je gaat nodig hebben ivm het systeem met maar 1 katrol

Dit is een snelle beknopte uitleg. Natuurlijk is het veel duidelijker als we gewoon op wikipedia gaan kijken: http://nl.wikipedia.org/wiki/Katrol

*of je nu 1 katrol hebt of geen, dat maakt geen verschil in kracht die je nodig hebt, want je haalt nog steeds 1m touw binnen om iets 1m op te heffen.

En nu verder met de echte fysica ;-)

damien
12-04-13, 10:28
Voor de leut :)
Met 2 schijven en geen extra oog staat er 4 maal meer kracht op de haak dan aan het touw. Als het een vaste blok is werkt de katrol niet (geen verplaatsing dus geen arbeid) en moet er naar de andere kant gekeken worden, ik wil werk zien. Is het een mobiel blok dan is het 4 maal de kracht aan het touw achter de haak.

ArtHarg
12-04-13, 16:26
*of je nu 1 katrol hebt of geen, dat maakt geen verschil in kracht die je nodig hebt, want je haalt nog steeds 1m touw binnen om iets 1m op te heffen.
Nou... dan moet je wel even vertellen waar die katrol hangt ;) Hangt de last aan de katrol en is het "andere" eind van het touw aan het plafond bevestigd, dan heb je maar de helft van de kracht nodig. Die situatie kom je bij sportklimmen bijvoorbeeld tegen bij een Express-Flaschenzug. Hangt de katrol boven je en loopt het touw van jou naar last, dan heb je gelijk. Overigens heb je dan wel het voordeel dat je met je lichaamsgewicht kunt hijsen en dat je dus niet alleen op beenspierkracht hoeft te liften. In de loop der jaren is dat voor mij een steeds groter voordeel geworden :-)

Seek
12-04-13, 17:21
He zo leer je nog eens over mensen op een onverwachte manier. Doe jij aan sportklimmen Art? Ik ook.

ArtHarg
12-04-13, 18:13
Ja, ik klim sport... sportklim... whatever :-) Al moet ik zeggen dat er het laatste jaar niet veel gekomen is vanwege allerlei blessures in m'n klimclubje. Een takel zou nu denk ik een betere optie voor me zijn :-) Meestal hang ik in de Uithof, daar woon ik 20-25 minuten lopen vandaan. En jij? Hollands Spoor?

Seek
12-04-13, 21:38
Nee meestal in Rotterdam, Kralingen of Bergschenhoek, want daar werk ik ook. Maar ik ga ook vaak boulderen in Delft of ook in de Uithof.

ArtHarg
12-04-13, 21:47
Grappig, zijn we mekaar onvermoed misschien wel tegengekomen.

henkverhaar
24-04-13, 07:17
In huisvrouwen taal wordt messing ook wel geelkoper genoemd en "echt" koper roodkoper.

Hoewel er ook rode (of rossige) messing-legeringen zijn, zoals bijvoorbeeld gebruikt voor de vervaardiging van met name bekers bij duurdere koperen blaasinstrumenten. Met name bij (dure) trompetten en bugels worden veel alternatieve materialen dan het standaard messing (rood messing, koper, brons, beryllium brons (dat overigens vanwege de giftigheid allang geen beryllium meer bevat), etc.) gebruikt.

WR1944
24-04-13, 15:37
M'n werkzame leven bracht ik in de "metaal" door, meestal scheepsbouw gericht maar dan het werktuigbouwkundige deel. Als je dan materialen specificeert doe je dat met exacte aanduidingen als Werkstoff nummers, legeringscodes volgens de fabrikanten of met de gangbare legeringsaanduiding. Vandaar m'n opmerking over de huisvrouwentaal als tegenstelling. De uitdrukking "Voor z'n roodkoperen schuiftrompet" laat ik buiten beschouwing.

crossbow1958
10-05-14, 08:41
Beste Tuoh, ik kijk met interesse hoe je het vioolblok hebt gerestaureerd/vervangen. Lijkt me een prima oplossing. Waarom heb je gekozen voor metalen schijven. Messing gaat uiteindelijk corroderen, pokhout bezit niet de sterkte voor de huidige lijnbelastingen. Uit wat ik weet komt Tufnol dan toch als veruit de beste in aanmerking. Je keuze is natuurlijk valide maar ik vroeg me vanuit onderhoudsoverwegingen toch af waarom je niet kiest voor Tufnol?
Vraag je wat dan ook bovenkomt, kun je tufnol draaien op een houtdraaibank (evt. Trapdraaibank?) ik zoek namelijk een oplossing voor schijven met grote diameter. Denk aan ca. 100 mm.
ik hoor graag van je? Met vriendelijke groet, Crossbow1958

tuoh
10-05-14, 19:39
RX® Epratex/Tufnol-PF (hardweefsel) is inderdaad de max voor deze toepassingen, maar daar kon ik dus op dat moment niet over beschikken. Ik ben bijna 100% zeker dat dit product zonder probleem kan bewerkt worden op de houtdraaibank, heb het nog niet getest, maar heb wel al meermaals "Trespa" oftewel "volkern" gedraaid. Dit laat zich tamelijk vlot draaien, er komen mooie krullen vanaf. Qua "vast"heid zijn beide producten wel vergelijkbaar met elkaar vind ik. Op de trapdraaibank zou ik er niet aan beginnen:p Dat gaat qua krachtsinspanning veel gelijkenis vertonen met een beklimming van de Mont Ventoux, daar bedank ik voor.

Ps: in het vioolblok zitten nu twee messing schijven, deze hebben idem als het blok een laagje lijnolie meegekregen, uitgezonderd het loopvlak natuurlijk. Tot hier toe werkt dat perfect.

Mvg,

André

crossbow1958
11-05-14, 19:19
Beste Tuoh, bedankt voor je reactie en je uitleg. Uiteraard snap ik je overwegingen. Ik zelf ook bezig met het maken maar ook berekenen van blokken. De lijnbelastingen worden steeds groter dus de blokken moeten ook steeds sterker worden. Ik ben wel benieuwd of je daar een berekening voor hebt.
met vriendelijke groet, Evert

tuoh
12-05-14, 21:09
Nee, geen formules. Bij die oude schepen werd dat allemaal empirisch bepaald. Als een bepaald onderdeel het te snel begaf werd de vervanger wat sterker uitgevoerd. Zo zijn in de loop der jaren de meeste afmetingen van de diverse onderdelen bepaald door "scha en schande":p In de kleinzeilerij zijn de optredende krachten niet van die aard dat er uitgebreide berekeningen bij te pas komen:p Dat is helemaal anders bij de grotere schepen en jachten, daar zit flink wat rekenwerk in omdat de optredende krachten hier soms heel groot kunnen zijn, gelukkig is de pc hier een uitkomst.

Mvg,

André