PDA

Bekijk Volledige Versie : Drogen vers essen en esdoorn hout, hoe?



WillemIII
31-01-09, 20:36
Hallo, ik ben Allan en ik woon in Werkendam. Hier in de buurt staan veel essen en esdoorns. Jaarlijks kap ik een aantal voor de kachel. Maar dit jaar hebben we een paar bomen tot planken en balken laten verzagen door een mobiele zaag. Het is de bedoeling om van deze planken in de toekomst een bed en andere meubels te maken.

De bomen zijn afgelopen maandag geveld en opgelat op hele oude vuren/grenen latten. De latten zijn ca 2 cm dik en ik leg er 2 op elkaar, zodat de afstand tussen het hout ca 4 cm is. De planken zijn zeer fraai geworden, ze zijn gewoon dosse gezaagd en hebben een prachtige tekening :)

Het hout ligt niet buiten, maar in een tochtige boerenschuur. In de schuur zit een dubbele bodem en met een ventilator is er lucht onder het hout te blazen.

Nu is het drogen toch lastiger dan ik had verwacht, want de bomen zijn maandag geveld en vandaag -zaterdag- kun je al een aftekening van de latten op het hout zien. :( Het hout is hier namelijk lichter van kleur. Komt dit doordat de latten zo droog zijn en ze het water heel goed opnemen? En verdwijnt dit dan als de hele plank gedroogd is, of doe ik iets niet helemaal goed?
Wie heeeft er tips of weet raad.

Voor het oplatten gebruik ik dus een ander houtsooort, maar deze latten zijn wel erg droog. Het is natuurlijk ook mogelijk om latten van dezelfde houtsoort te gebruiken, maar deze zijn dan wel vers, wat is beter?

Ik hoop dat er op het forum iemand zit, die hier ervaring mee heeft, want het zou natuurlijk heel zonde zijn, als de hele partij hout straks niet meer te gebruiken is, omdat er allemaal rare strepen op zitten.

Athanor
31-01-09, 21:37
Welkom op het forum ! We hebben hier al eens een topic over gehad, ook met links naar andere sites, heb je die al bekeken? Volg deze link: http://www.woodworking.nl/viewtopic.php?f=3&t=195

Fons

WillemIII
31-01-09, 21:54
Hallo Fons,

Hartelijk dank voor je snelle reactie. Ik heb al op het forum gekeken naar informatie over het drogen van hout, maar deze is vrij algemeen. Mijn vraag gaat specifiek over esdoorn hout. Misschien zijn er mensen die hier ervaring mee hebben.

De bijlage uit het topic hout drogen "is beschagigd" en -op mijn computer- niet meer te openen.

Dus heb je een advies, dan hoor ik het graag.

Jules Bosma
31-01-09, 22:22
Lichte verkleuring van het hout op de plaats is een normaal verschijnsel.
Zoland je vurenhouten latten gebruikt, zonder ijzer erin, kan het geen kwaad en zal de verkleuring na het schaven verdwijnen.
Latten op een onderlinge afstand van maximaal 60 cm, dikte minimaal 20x20 mm en 20 cm ruimte onder je stapel hout houden. Onder het hout verzameld zich de vochtige lucht.
Voor het drogen in een windloods, zoals je omschrijft, moet je een aantal jaren uittrekken.
Het beset kun je de kopse kanten van de delen afdichten tegen kopscheuren. De koppen drogen namelijk het snelste uit en gaan inscheuren.
Dit afdichten kun je doen door er witte houtlijm op te smeren, dit zal erintrekken en afdichten. Geen latjes erop spijkeren, dat werkt averechts.

Bij natuurlijk drogen in nederland is het minimale vochgahalte, afhankelijk van de houtsoort zo'n 18%, wat nog veel te vochtig is voor meubelhout. Meubelhout moet zijn teruggedroogd naar 8-10%, dit kune je alleen binnen realiseren en een verwarmde ruimte waarbij het hout op dezelfde manier moet zijn opgelat.

Succes ermee!
Groet,
Jules

Ad de Crom
01-02-09, 12:32
Willem 111, welkom op dit forum.
Jules heeft gelijk, zo ik hoef daar niets aan toe te voegen.
Maar misschien is het nog niet zo'n slecht idee om eens een kijkje te nemen bij een houthandel, kan nooit geen kwaad.
Ad

WillemIII
01-02-09, 23:47
Jules en Ad,

Hartelijk dank voor jullie advies. :) Ik heb er nu wel vertrouwen in dat het goed komt. Ik ben blij dat een beetje verkleuring normaal is en dat dit na het schaven niet meer zichtbaar is. Daar hoef ik me dus geen zorgen meer over te maken.

De ruimte onder de stapel hout zal ik nog groter maken, zodat deze in elk geval 20 cm wordt. Het insmeren van de kopse kanten zal ik ook doen. Ik heb nog een aantal potten met (grond)verf staan, kan je dat ook gebruiken ipv houtlijm? Dat zou voor mij namelijk een stuk voordeliger zijn.

En verder is het vooral een kwestie van wachten als ik het goed begrijp. Het hout kan dan over een paar jaar naar een verwarmde ruimte worden gebracht. Jammer dat het zo lang duurt, het liefst zou ik deze zomer al beginnen, maar dat gaat dus niet. Het hout moet eerst kurkdroog zijn, voordat je het kunt verwerken. M'n geduld wordt zo aardig op de proef gesteld!

Ad de Crom
02-02-09, 12:25
Jules en Ad,

Hartelijk dank voor jullie advies. :) Ik heb er nu wel vertrouwen in dat het goed komt. Ik ben blij dat een beetje verkleuring normaal is en dat dit na het schaven niet meer zichtbaar is. Daar hoef ik me dus geen zorgen meer over te maken.

De ruimte onder de stapel hout zal ik nog groter maken, zodat deze in elk geval 20 cm wordt. Het insmeren van de kopse kanten zal ik ook doen. Ik heb nog een aantal potten met (grond)verf staan, kan je dat ook gebruiken ipv houtlijm? Dat zou voor mij namelijk een stuk voordeliger zijn.

En verder is het vooral een kwestie van wachten als ik het goed begrijp. Het hout kan dan over een paar jaar naar een verwarmde ruimte worden gebracht. Jammer dat het zo lang duurt, het liefst zou ik deze zomer al beginnen, maar dat gaat dus niet. Het hout moet eerst kurkdroog zijn, voordat je het kunt verwerken. M'n geduld wordt zo aardig op de proef gesteld!

Jules, je kunt rustig oude verf gebruiken voor de kopse kanten. Geduld is een schone zaak!!
Ad

WillemIII
02-02-09, 13:18
Okee, ik weet wat me te doen staat, de kopse kanten insmeren en het geheel nog iets verder van de grond opstapelen. Denken jullie dat het nog nodig is om de planken af en toe om te draaien en opnieuw op te latten? Zo ja, hoevaak zou je dit dan doen? En is dit vooral om verkeuring op de plek van de latten te voorkomen, of om het hout sneller/beter te laten drogen?

Nogmaals hartelijk dank voor jullie tips en advies, ik ben er erg blij mee.

WillemIII
02-02-09, 14:15
Hierbij twee foto's van hoe het nu is geworden.

Attached files http://woodworking.nl/upload/attachments/2745=827-es.JPG (http://woodworking.nl/upload/attachments/2745=827-es.JPG) http://woodworking.nl/upload/attachments/2745=826-esdoorn.JPG (http://woodworking.nl/upload/attachments/2745=826-esdoorn.JPG)

Jules Bosma
02-02-09, 14:44
Ziet er goed uit, alleen meer ruimte eronder houden en niets er bovenop zetten.
Warme lucht zal van bovenaf door het hout heen zakken en zich onder het hout verzamelen.
Vandaar de ruimte van 20cm onder je hout.
Groet,
Jules

ArieProduction
02-02-09, 15:16
Warme lucht zal van bovenaf door het hout heen zakken en zich onder het hout verzamelen.
Vandaar de ruimte van 20cm onder je hout.


Onzin, warme lucht stijgt juist op. Er ontstaat heus geen plasje water onder je stapel hout.

En ik zou me ook niet te druk maken over de 20 cm ruimte eronder, zoals ook eerder geadviseerd. Volgens mij is dat alleen belangrijk als je de stapel hout buiten neerlegt, dan is het hout een mooi stuk van de 'natte' ondergrond af.

De eerste weken regelmatig kijken of je geen schimmel plekken krijgt, indien die er zijn betekend het dat de ruimte waarin je probeert te drogen te vochtig blijft, dus dan de hele ruimte regelmatig ventileren.

Jules Bosma
02-02-09, 16:07
Je hebt gelijk, warme lucht stijgt op, alleen je vergeet iets.
Wanneer warme lucht in aanraking komt met hout, zal het hout vocht aan de omgeving gaan afstaan en proberen in een evenwichtsvochtgehalte met de omgeving proberen te komen, Hierdoor wordt vocht afgestaan aan de omringende lucht, waardoor deze afkoeld en dus zwaarder wordt. Deze lucht zal zich onderin het pak hout gaan verzamelen, vandaar de vrije ruimte die je onder hout moet houden.

Groet,
Jules

ArieProduction
02-02-09, 17:15
Ah, nu snap ik je opmerking met de dalende warme lucht. En inderdaad zal de plank afkoelen bij verdamping.

Maar als je zorgt dat er aan de onderkant genoeg lucht beweging is lijkt me 20 cm nog altijd vrij veel.

Athanor
02-02-09, 20:42
Over het drogen van essenhout vond ik op het web de volgende opmerkingen uit een magazine van professionele houtproducenten in de VS.

Drying: Ash dries easily and rapidly without much risk of warp. However, thick ash can surface check if dried too quickly. Ash has a high risk of both fungal staining and enzymatic oxidation chemical staining in the sapwood if dried too slowly, or stored without drying, when green, in warm weather. When white color is important, initial kiln humidities must be kept very low, typically 65 percent RH. Fungicides are often used to retard fungal staining.
Shrinkage in drying is around 5 percent.
Final moisture contents for ash should be between 6.0 and 7.5 percent MC. Lower MCs result in excessive chipped grain.
De link naar het artikel in het magazine : http://www.fdmonline.com/ViewArticle.aspx?id=29784

Ik heb er niet zo veel kijk op, maar meen wel eens gehoord te hebben dat essen een lastig te drogen houtsoort is. vandaar dat ik even op zoek ben gegaan. Misschien dat Kor van Kies voor hout er meer van weet, hij werkt veel met essenhout.

Fons

Jules Bosma
02-02-09, 22:14
Je kunt het nodige vinden over beide houtsoorten op http://www.houtinfo.nl, ga naar houtsoorten en klik op de naam.

Droogproblemen die je beschrijft komen alleen voor wanneer te snel gefosseerd gedroogd wordt.
Bij natuurlijk drogen kan het 's winters wanneer het buiten koud is te snel gaan omdat de relative luchtvochtigheid te laag is.

In de fase van nat hout, hoeft dat echter geen probleem te zijn, omdat toch eerst het vrije water verdampt. Pas wanneer dit gebeurd is gaan de celwanden krimpen en treedt er vormverandering op.
Vers gekapt hout kan afhankelijke van de soort tussen de 40-200% vocht bevatten, pas wanneer het is gedroogd tot 28% (VVP) gaan de celwanden indrogen, waardoor de jaarringen korter worden en het hout krimpt en trekt.
Bij vurenhout is de lengtekrip 0,1%, lengte van de jaarringen 10% en haaks op de jaarringen 5%.
Het betekend dat een plank die nat gezaagd 110mm is, na droging nog maar 100 mm breed is.
De houtzagerijen houden hier rekening mee.

De krimp is echter afhankelijk van de houtsoort en de eigenschappen van het hout.
Zie http://www.houtinfo.nl voor meer info.
Verdere informatie de houtvadumacum (staat ook houtinfo.nl)
Boek wat we vroeger in de opleiding gebruikten was 'materialen voor het meubelmaken' geschreven door Naaykens. Er is een appart hoofdstuk over houtdrogen.

zie http://www.bol.com/nl/p/boeken/material ... index.html (http://www.bol.com/nl/p/boeken/materialen-voor-meubelmaken-interieurbouw-druk-1/666800572/index.html)

Groet,
Jules

WillemIII
03-02-09, 08:09
Jules, Fons en ArieProduction,

Hartelijk dank voor de tips! :) Ik had al wat op internet rondgekeken op houtinfo, dit forum, en via google, maar de informatie is niet overal hetzelfde en glashelder. Er is niet een soort standaardrecept dat je altijd en overal kunt toepassen.

Buiten drogen is denk ik makkelijker, dan binnen. Maar ik heb nu eenmaal een schuur die er geschikt voor is en in het andere geval moet ik een afdak/open schuur gaan bouwen. Dit dient dan ook vrij groot te zijn, want het nadeel van een klein afdakje is dat regen en sneeuw toch nog tegen de zijkant aan waait.

Het hout is geveld tussen kerst en oud en nieuw, zodat de boom helemaal in rust is en het vochtgehalte dan zo laag mogelijk is. De bomen zijn geveld tijdens een vorstperiode en de sapstroom was nog niet omhoog gericht, maar juist naar beneden.

De ervaring van mensen op dit forum en de informatie op internet geven volgens mij aan, dat het hout in de eerste periode vooral snel droger moet worden, om beschimmeling te voorkomen. Als het hout wat droger is, na n jaar (?), dan vooral niet te snel drogen ivm krimpscheuren.

De lastigste periode lijkt me het eerste voorjaar, als de temperatuur relatief hoog is en de luchtvochtigheid ook. Dus ik ga proberen om het hout in februari, maart zo veel mogelijk te laten drogen, dus af entoe de ventilator aan.

Dat het hout een beetje krimpt had ik wel verwacht, maar 10 % is wel wat veel. Een aantal planken heb ik op 2 cm laten zagen. Als dit ook nog gaat krimpen en als je het ook nog wilt schaven, dan had ik achteraf deze beter op 3 cm kunnen laten verzagen. Zo zie je maar weer, als je aan zo'n project bezig bent, dan leer je er ook een hoop van. :)

Jules, de bananendoos had ik er alleen opgezet voor de foto hoor. ;)

En vraag blijft toch nog open: Is het noodzakelijk om het hout af en toe om te draaien en opnieuw op te latten? Dat is dan ook een goed moment om de stapel iets verder van de vloer te zetten.

Vriendelijke groet,

coko
03-02-09, 20:41
*edit*
Sorry, de opmerking die ik plaatste was al gemaakt :oops: , eerst beter lezen

Caspar Labarre
03-02-09, 22:29
gele vertekening in esdoorn kan worden voorkomen door nat houd eerst enkele maanden verticaal uit te laten druipen, dan pas horizontaal oplatten.

WillemIII
04-02-09, 08:08
gele vertekening in esdoorn kan worden voorkomen door nat houd eerst enkele maanden verticaal uit te laten druipen, dan pas horizontaal oplatten.

Casper, dat had ik ook gelezen op internet. Het leek mij voor een particulier echter vrij lastig om uit te voeren. De planken zijn 4 meter lang en dat zet je niet zomaar ff rechtop.

Is er iemand die hier ervaring mee heeft? Ik ben beniewd hoe je zoiets aanpakt.

houtmannetje
04-02-09, 10:22
gewoon rechtopzetten tegen een garage of iets dergelijks
ik heb eeb tijdje gebruik gemaakt van de werkplaats van een andere meubelmaker en die liet regelmatig eiken stammen zagen deze werden ook eerst een maandje rechtop gezet voor ze werden opgelat,,,, je hebt er wel behoorlijk wat ruimte voor nodig


en met zagen altijd rekening houden met 1 krimp en met schaaf verlies wil je 20 mm netto overhouden moet je al op 32 laten zagen

WillemIII
05-02-09, 07:41
gewoon rechtopzetten tegen een garage of iets dergelijks
ik heb eeb tijdje gebruik gemaakt van de werkplaats van een andere meubelmaker en die liet regelmatig eiken stammen zagen deze werden ook eerst een maandje rechtop gezet voor ze werden opgelat,,,, je hebt er wel behoorlijk wat ruimte voor nodig

Zet je ze dan ook onder een afdakje of staan ze gewoon in weer en wind?

houtmannetje
05-02-09, 10:16
rechtop kun je ze wel buiten zetten maar beter niet in de directe zon het gaat erom dat het sap wat in de boom zit er uit kan vloeien
als je zelf je bomen uit kan zoeken die nog niet direct neergehaald hoeven worden kun je zo'n boom ook op stam laten sterven gewoon een ring onder uit de stam zagen zodat de sapstroom is onderbroken, en dan een tijd later neerhalen dan kun je ze gelijk oplatten na het zagen

WillemIII
05-02-09, 21:25
als je zelf je bomen uit kan zoeken die nog niet direct neergehaald hoeven worden kun je zo'n boom ook op stam laten sterven gewoon een ring onder uit de stam zagen zodat de sapstroom is onderbroken, en dan een tijd later neerhalen dan kun je ze gelijk oplatten na het zagen

Ik heb een beetje mn twijfels of het werkt. Als je alleen de bast weghaald gaat de boom dood, omdat de wortels geen suikers meer krijgen. Dit duurt echter wel een jaar. De sapstroom van beneden naar boven gaat door het spinthout en om dit volledig te doorbreken, zul je al het spinthout door moeten zagen en dan blijft er bij jonge bomen (40 jaar) weinig meer over.

Maar ik kan het wel eens proberen, niet geschoten is altijd mis!

Jules Bosma
05-02-09, 23:39
Het gebeurd in de praktijk bij Teak-bomen. Her word een brede ring van ongeveel 100mm frees rondom door hte spinthout heen gekapt, waarna er een stalen band in wordt getrokken.
Dit laat met een jaar of wat zitten, totdat de voedingsapper eruit gelopen zijn.
Dit heet op stam besterven.
Bij jonge bomen heeft het geen zin, wordt volgens mij alleen bij Teak gedaan.
Groet,
Jules

WillemIII
20-02-09, 17:28
Beste mensen,

Hartelijk dank voor jullie tips en advies! Het hout staat nu keurig droog opgestapeld en ik heb er alle vetrouwen in dat het goed komt. Ik vind het heel leuk om met hout bezig te zijn, dus wellicht kom ik nog vaker met vragen op het forum. Het forum vind ik trouwens een erg goed initiatief. Op internet staat wel heel veel info, maar echt specifieke zaken en specialistische kennis kom je er maar weinig tegen. Dus bedankt allemaal. :-)

WillemIII
13-04-10, 23:25
Ruim een jaar later....

Misschien leuk om te vertellen hoe het nu gegaan is met het hout en hoe het afgelopen is.

Nou -uit ervaring- kan ik nu zeggen dat het drogen van de beide soorten, de es en de esdoorn heel verschillend verloopt. Vooral de eerste periode is lastig. Het hout is uiteraard in de winter gezaagd. Zolang de temperaturen buiten (en binnen) laag zijn is het geen probleem, maar zodra het warmer wordt en uiteraard vooral warmer en vochtiger, wat in het voorjaar toch regelmatig voorkomt dan is het lastig.

De esdoorn is echt een lastige houtsoort die snel gaat schimmelen. Onder de dubbele vloer zit een ventilator en deze heb ik het eerste half jaar regelmatig aangezet, om schimmel te voorkomen. Daarnaast had ik nog en losse tafelventilator erbij gezet om vooral het onderste gedeelte van de stapel hout goed door te luchten.

De es droogt veel makkelijker en schimmelt dus niet zo snel.

Al met al is het drogen binnen in een schuur toch aardig goed gelukt! Maar als ik de keuze had, dan zou ik toch wel kiezen voor een kapschuur. Maar ja, soms moet je roeien met de riemen die je hebt he!

Het is echter nog niet afgelopen, het hout ligt nu prima binnen, droogt nog verder en ik laat het voorlopig rustig liggen en lekker verder drogen.

@lex
03-05-11, 16:41
Nog een ruim jaar later:

HBen je al met het hout aan de slag of ligt het nog steeds te drogen? Als je er iets mee gedaan hebt, laat eens wat foto's zien! Lijkt me superinteressant.

Groeten, @lex

Steven Gauwberg
06-05-11, 10:43
Een vroegere baas van me zaagde soms zelf ook stammen, oa beukenhout.
Bij beuken is de droging ook heel delicaat, aftekening van latten is een groot probleem.

Hij loste het op door de planken eerst recht te zetten tegen een muur, en die enkele weken zo te laten drogen.
Eens de buitenste paar mm gedroogd zijn, gewoon oplatten.
Nu is het te laat, maar voor de volgende lading weet je dit h;-)

Groeten,
Steven