PDA

Bekijk Volledige Versie : Schaaf Kennis Gezocht.



Capricorn
19-06-16, 16:34
Sinds enige tijd ben ik bezig met het splijten van stammen om op deze manier planken te maken natuurlijk zijn deze enorm ruw en vaak ietwat scheef dus nu zit ik eraan te denken om deze met een schaaf vlakker te krijgen. Wat voor schaaf zouden jullie hiervoor aanraden? en is de schaaf wel het beste gereedschap voor deze taak?

Ben nog erg nieuw in het houtbewerken dus al het advies is zeker welkom.

gr

Capricorn.

PS: Ik kon geen soort gelijk topic vinden, als deze er wel is hoor ik het graag dan kan deze gesloten worden.

SunRayes
19-06-16, 18:39
Met de hand of electrisch?

Capricorn
19-06-16, 18:41
Met de hand of electrisch?

Graag met de hand:)

Jurriaan
19-06-16, 18:42
Traditioneel heb je om ruwe planken recht te maken een schaaf met een iets afgerond blad, zodat je minder kracht nodig hebt.

Hier een Duitse pagina met plaatjes: https://de.wikipedia.org/wiki/Schrupphobel

Wikipedia in het Nederlands noemt deze schaaf zelfs niet.

Zo'n beitel kun je trouwens zelf slijpen van een rechte, dus moeilijk zoeken hoef je niet.
Na deze schaaf worden de normale blokschaven/voorlopers/reischaven gebruikt om de plank glad en zuiver haaks te maken.

Afhankelijk van je criteria kan dit het beste gereedschap zijn. Maar als het snel moet en lawaai niet uitmaakt, is een vlakbank en daarna een vandiktebank vast het 'best'.

Vurenhout
19-06-16, 18:44
Hoe breed, lang en dik zijn de planken? En niet minder belangrijk; hoe veel?
Het lijkt er tevens op dat het geen gedroogd hout is, klopt dat? Oja, en welk merk is het hout :-) ?
In het geval het groen is zou ik het eerst laten drogen. Planken tot 2 meter zijn met de handschaaf (niet electrisch) goed vlak te krijgen.

Ernest Dubois
19-06-16, 18:44
Graag met de hand:)
Kwartiers of dosse geklooft?

Capricorn
19-06-16, 19:12
Hoe breed, lang en dik zijn de planken? En niet minder belangrijk; hoe veel?
Het lijkt er tevens op dat het geen gedroogd hout is, klopt dat? Oja, en welk merk is het hout :-) ?
In het geval het groen is zou ik het eerst laten drogen. Planken tot 2 meter zijn met de handschaaf (niet electrisch) goed vlak te krijgen.

Dat zal per keer verschillen. De ene keer zal het eiken zijn en een volgende keer lariks.


Traditioneel heb je om ruwe planken recht te maken een schaaf met een iets afgerond blad, zodat je minder kracht nodig hebt.
Hier een Duitse pagina met plaatjes: https://de.wikipedia.org/wiki/Schrupphobel
Wikipedia in het Nederlands noemt deze schaaf zelfs niet.
Zo'n beitel kun je trouwens zelf slijpen van een rechte, dus moeilijk zoeken hoef je niet.
Na deze schaaf worden de normale blokschaven/voorlopers/reischaven gebruikt om de plank glad en zuiver haaks te maken.
Afhankelijk van je criteria kan dit het beste gereedschap zijn. Maar als het snel moet en lawaai niet uitmaakt, is een vlakbank en daarna een vandiktebank vast het 'best'.

Het gaat er mij vooral om dat ik dit kan doen in mijn bos. Ik ben bezig met allerlei projecten waarbij ik soms planken nodig heb en ik ga niet planken kopen terwijl ik omring ben door bomen. Misschien zal het hout niet compleet gedroogd zijn maar de meeste stammen liggen nu toch al wel 1 tot 2 jaar zonder schors onder een soort afdak.


Kwartiers of dosse geklooft?

Dit zal per keer ook weer verschillen.

Ik ben voor nu op zoek naar een schaaf waar dit redelijk mee te doen moet zijn.

LeonvB
19-06-16, 19:25
Stanley 40 1/2, Lie Nielsen 1-401-2. Of je neemt een oude 4, en zet er een rond geslepen beitel in.

Ernest Dubois
19-06-16, 19:40
De schrupphobel van Jurriaan, maar je moet ook en rijschaaf erbij hebben. Dat zijn schaven die het verstandig is te hebben in eider geval.
Natuurlijk komt er wat bewegende beelden erbij
https://archive.org/details/ScrubPlane

damien
19-06-16, 19:56
Op ebay zijn er altijd houten Schrupphobel met een (mijns inziens) betere ergonomie dan de Stanley #40 modellen

Wim Kluck
19-06-16, 20:18
Is de Nederlandse benaming van deze schaaf niet de roffel?

ornament
19-06-16, 20:35
Voor dit soort werk gebruik ik liefst een houten schaaf.
De schaaf die hier in Belgi voor deze klus gebruikt wordt, is de voorloper .

Capricorn
19-06-16, 21:52
Dus ik zou eigenlijk een oude houten schaaf het beste kunnen opknappen en hierbij een rond mes/blad slijpen?

Ernest Dubois
19-06-16, 22:04
Dus ik zou eigenlijk een oude houten schaaf het beste kunnen opknappen en hierbij een rond mes/blad slijpen?
Een echt schrupphobel heeft zijn eigen kenmerken, bijvoorbeeld hij heeft een enkele beitel geen keerbeitel dus, de breedte van een schrupphobel beitel is relatief klein misschien 32 mm of zo, de mondopening is relatief grote. Dus als je een schrupphobel van een blokschaaf kan maken is de vraag. Zoals in de film te zien is zijn de krullen smal en dik, dat is de kern van de schaaf. Met en Stanley met rond beitel kan je veel hout wegschaven maar niet zo veel als de Ulmia wat ik gebruik.

Ernest Dubois
19-06-16, 22:22
Is de Nederlandse benaming van deze schaaf niet de roffel?
Ik dacht een roffel is met een rond zool. Een schrupphobel heeft een vlak zool.

koen77
20-06-16, 08:50
Even mijn twee cent: ik heb zelf een roffelschaaf (scrub plane in het Engels) gemaakt uit een oude metalen in ermbarmelijke staat zijnde no 4, Paul Seller's filmpje op youtube is erg instructief: https://www.youtube.com/watch?v=XN5QSTaVzRQ. Ik wou wel wat meer weten over de ideale ronding van de schaafbeitel omdat ik de uit-de-losse-pol methode wat karig vond, en ben toen tegen deze berekening aangelopen: http://www.timberframe-tools.com/tools/scrub-plane-iron-cambering/. Leuk projectje om te doen, en ik stond versteld over de efficientie van de roffel: de dikke krullen vliegen in het rond. Tis wel wat zwaarder dan gewoon schaven, maar erg bevredigend :-)

Het staat trouwens nog wel op mijn lijstje om hetzelfde te doen met een houten schaaf die ik nog heb liggen waarvan de zool er slecht aan toe is. Mijn verwachting is dat als ik de zool eenmaal weer netjes en vlak heb de mond nogal breed geworden zal zijn.

BossyRangs
20-06-16, 09:17
Ik sluit me aan bij Koen: vorm een Stanley om tot roffel. Daar ga je lang plezier aan hebben. Ik heb het een tijdje terug ook gedaan, en ben er nog altijd heel tevreden mee:
http://www.woodworking.nl/showthread.php?16743-Stanley-nr-5-omvormen-naar-roffelschaaf-(scrub-plane)
Ik moet hetgeen Ernest zegt wel beetje nuanceren. Een zoetschaaf kreeg meestal een 2de leven als roffel als de schaafmond te wijd werd door slijtage, dus het is zeker mogelijk:
http://www.woodworking.nl/showthread.php?16743-Stanley-nr-5-omvormen-naar-roffelschaaf-(scrub-plane)

Ernest Dubois
20-06-16, 09:25
Het is nog steeds de vraag als roffel = schrupphobel/scrub plane. Mijn stem is nee, dat een roffel iets anders is. Dat wil niet zeggen een roffel niet zo wordt/werd gebruikt. En dan wat een goed Nederlands vertaling er voor is? Of is dit weer een verhaal van een uitzonderingspositie? Duidelijk is als ik om me heen kijken dat die techniek is een veel gebruikt techniek hier bij mij thuis waar veel sporen te verkennen zijn.

Die timber frame tools figuur zit vol met onzin en tegenstrijdigheden. Er is een reden voor de lengte van de schrupphobel. Hij is met opzet van een korten lengte want het is niet bedoeld om te vlakken maar om de hoog punten te effenen, veel hout met hoog snelheid weg te schaven, ("hogging" in het Engels). En diepte stelling op zo'n schaaf heeft geen zin want zo'n nauwkeurig instelling is nog de bedoeling nog nodig. Een schrupphobel is een soort varken om te hoggen. He,he,he.

koen77
20-06-16, 09:47
Ernest, ik was niet verder gekomen dan dat het een roffelschaaf is. Of dat correct is niet weet ik niet. Vaak vind ik het moeilijk om de nederlandse term voor handgereedschappen te vinden, omdat ze niet zoveel meer gebruikt worden. In een andere video spreek Paul Sellers wat over dit onderwerp en ik vond zijn stelling wel aardig: hij poneerde dat een "scrub plane" vroeger niet zo genoemd werd, dat het gewoon een oudere houten schaaf was waarvan de schaafmond te groot was geworden. Die werd dan meestal omgetoverd tot wat we nu een scrub plane noemen. Of het waar is weet ik natuurlijk niet, maar het klinkt in ieder geval aannemelijk.

Je opmerking dat de timber frame tools vol onzin en tegenstrijdgheden zit vind ik wel interessant. Ik ben een absolute amateur, die meer gaten heeft dan kennis, en ik vraag me wel vaak af waarom iets een bepaalde vorm/afmeting heeft. Zo dus ook de "camber"/ronding van de schaafbeitel, ik vroeg mij af hoe sterk de ronding moest zijn en dit is eigenlijk de enige bron die ik kon vinden waar wat gezegd werd over dit onderwerp.

Je stelling voer de diepteinstelling klinkt volledig logisch, alsook de reden waarom juist een korte schaaf te gebruiken voor dit soort werk. Ik vind het wel grappig ook dat mensen vaak stellen dat een zwaardere schaaf makkelijker zou werken omdat meer massa betekent dat je makkelijker schaaft (stukje momentum). Daar staat natuurlijk wel tegenover dat je die massa ook in beweging moet brengen, hetgeen dan weer meer energie kost :-)

Seek
20-06-16, 10:04
Een roffel kan een vlakke, een bolle of een holle zool hebben. Het is wat de Engelsen een jackplane noemen, ongeveer dezelfde lengte en breedte, meestal met een extra toot op de voorkant.

Volgens v.d. Sterre was de roffel in het gilden tijdperk meer een Rotterdams fenomeen en de gerfschaaf meer Amsterdams. De gerfschaaf gaat meer richting de Duitse schaven, dwz kort en smal. Ook de gerfschaaf had je in allerlei variaties, vlak, hol en bol.

Later in de 19e-20e eeuw gaat alles dan door elkaar lopen en zo vind je in de catalogus van de Amsterdamse Jos. Harms verschillende roffels en gerfschaven. http://toolemera.com/catpdf/josharm1900cat.pdf

klaas0639
20-06-16, 10:59
Op de boerderijen gebruikte men vroeger als voorbewerking (na het splijten maar vr het schaven) een dissel en soms eerst nog een bijl. Ik heb mijn vader het nog wel zien gebruiken. Met een resultaat dat hij het schaven zelfs wel eens achterwege liet. Maar boeren zijn geen meubelmakers. Ze letten alleen op functionaliteit.

mvg
klaas0639

Ernest Dubois
20-06-16, 11:53
Op de boerderijen gebruikte men vroeger als voorbewerking (na het splijten maar vr het schaven) een dissel en soms eerst nog een bijl. Ik heb mijn vader het nog wel zien gebruiken. Met een resultaat dat hij het schaven zelfs wel eens achterwege liet. Maar boeren zijn geen meubelmakers. Ze letten alleen op functionaliteit.

mvg
klaas0639
49625 49626

Ik ben veel dingen, Amerikaan, immigrant, vader... maar ook een beetje boer en ook een beetje meubelmaker.

klaas0639
22-06-16, 08:54
Hm Ernest, zo mooi werd het op de boerderij niet :o. Wat een fraai resultaat!

mvg
klaas0639

Ernest Dubois
22-06-16, 09:46
Ok, bedankt klaas maar ik vind jouw verhaal over het splijten en verder bewerken met bijl en dissel heel interssant. Kan je meer erover vertellen?

aloga
23-06-16, 08:33
Sinds enige tijd ben ik bezig met het splijten van stammen om op deze manier planken te maken natuurlijk zijn deze enorm ruw en vaak ietwat scheef dus nu zit ik eraan te denken om deze met een schaaf vlakker te krijgen. Wat voor schaaf zouden jullie hiervoor aanraden? en is de schaaf wel het beste gereedschap voor deze taak?

Ben nog erg nieuw in het houtbewerken dus al het advies is zeker welkom.

gr

Capricorn.

Hallo Capricorn

PS: Ik kon geen soort gelijk topic vinden, als deze er wel is hoor ik het graag dan kan deze gesloten worden.

Zou het soms een idee zijn om dit soort houtbewerking onder te brengen in een aparte topic ?
Zou dan VERSHOUT BEWERKING een goede naam zijn ?
Hier kunnen dan alle gereedschappen , werktuigen en ervaringen die met het ruwe hout/bos/werk te maken hebben in onder gebracht worden .
Mvrgr Adr

chrisvanaar
23-06-16, 21:11
Kijk eens naar https://www.youtube.com/watch?v=qyT87p16m1g dit is een video van Peter Follansbee over bijlen om gespleten hout voor te bewerken om daarna te schaven.
Peter is een amerikaan die met handgereedschap '17e eeuwse' meubels maakt, heel fascinerend. Hij heeft ook een zeer interessante blog.

klaas0639
24-06-16, 09:15
Ok, bedankt klaas maar ik vind jouw verhaal over het splijten en verder bewerken met bijl en dissel heel interssant. Kan je meer erover vertellen?



Ik ga nu een weekje met vakantie, maar ben niet los van het net en vind misschien wel gelegenheid hier wat illustraties te geven. Op basis van herinnering uit midden vorige eeuw (dus ondertussen vaag en geworden h :))

mvg
klaas0639

Ernest Dubois
24-06-16, 19:39
49745
Ik ga nu een weekje met vakantie, maar ben niet los van het net en vind misschien wel gelegenheid hier wat illustraties te geven. Op basis van herinnering uit midden vorige eeuw (dus ondertussen vaag en geworden h :))

mvg
klaas0639

Gelukkig vakantie, maar nemen me niet kwalijk als ik een beetje begin maken genspireerde door wat jij zeg daar.

En melk stellage voor me giet. Na een bezoek aan de brandhout stapel voor wat materiaal.
49744 49745 gereedschappen, sommige 49746
49747
49748
Getoogd
49749

klaas0639
25-06-16, 20:20
Ok, bedankt klaas maar ik vind jouw verhaal over het splijten en verder bewerken met bijl en dissel heel interessant. Kan je meer erover vertellen?

Ik zal proberen te beschrijven wat ik me ervan herinner.

Op de boerderij van mijn vader werden onder andere dit soort driewielige wipkarren gebruikt. De as en lagering van het kleinere voorwiel zat in een vork die draaibaar was om een verticale as. Het maakte de kar wendbaar.

49773
Dit is het type wipkar waar ik het over heb.


Van n van de karren was de ligger. die het kleine voorwiel verbond met de hoofdas, bij het kleine voorwiel verrot. hij heeft toen het voorste deel van deze ligger vervangen.

Ik weet niet uit welk houtsoort deze ligger was gemaakt. Het zou eiken kunnen zijn.

Met een kleine bijl met korte steel meen ik, werd een stam in vorm gebracht en afgewerkt met een dissel. Het eindresultaat was tamelijk ruw. Ik herinner me niet meer hoe het gat voor de staande as van de voorwielvork werd gemaakt.



49774
Er werd een vlakke dissel gebruikt voor de afwerking. Ik herinner me nog goed de ronde hamerachtige uitstulping aan de achterkant. Geen idee waar die voor dient

Het maakte toen al grote indruk op me dat je dit met eenvoudig gereedschap zlf uit een boomstam kon maken. Wat vooral indruk maakte was de liplasverbinding tussen het resterende deel van de ligger en het nieuwe deel.

49775


De delen werden met doorgaande bouten/moeren en stalen drukplaten verbonden. Afgewerkt met koolteer geloof ik.Nee, misschien was het een groenige/zwarte carboleum (Zeker niet de mooie karakteristieke blauwe kleur op de foto).

mvg
klaas0639

PS: Mogelijk is de vorm van de liplas niet met de dissel maar met een trekzaag gedaan. Ik weet het niet meer. Ik herinner me wel mijn verbazing dat het op elkaar aansloot :)

Wim56
01-07-16, 15:08
Elke leerling timmerman had toen op school zat twee schaven: de 'ruwschaaf' en de 'zoetschaaf'. De ruwschaaf was wat smaller en had geen keerbeitel. De ruwschaaf werd gebruikt om 'het ruw' of 'het haar' (door het zagen van de planken) te verwijderen. Deze werd iets ronder geslepen dan de zoetschaaf, die recht geslepen werd, op de laatste cm na.

De ruwschaaf werd ook niet echt gewet, want door het ruw er af te halen, was hij toch weer vrij snel stomp. Even de beitel in een stuk kops hout slaan, dan was de braam ook weg (maar echt scherp was de beitel niet)
Als de haren weg waren, kwam de rijschaaf uit de kast. De zoetschaaf (breder en met keerbeitel) werd pas bij 'het opschaven' gebruikt. Dat wil zeggen. Het werkstuk is klaar, in elkaar gelijmd en het werd even mooi geschaafd. Schuren was er niet bij.

Misschien kun je hier wat mee.